| ويژگيهاي جغرافيايي ، تاريخي و سياسي ، اداري شهرستان پيرانشهر |
| شهرهای آذربایجان غربی - پیرانشهر | |
| جمعه ۲۸ خرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۷:۳۸ | |
|
<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:24579 -2147483648 8 0 65 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> ويژگيهاي جغرافياي تاريخي شهرستان پيرانشهر : پيرانشهر سابقاً خانه ناميده مي شد، ولي بعداً با توجه به نام ايل پيران به پيرانشهر تغيير نام يافت و آثار تاريخي مهمي در آن وجود ندارد . موقعيت استراتژيكي خاص منطقه و ايجاد پادگانهاي متعددي در اطراف شهر نظير پادگان پيرانشهر و جلديان و همچنين ارتباط با عراق از طريق تمرچين در توسعه پيرانشهر موثر بودند .
ويژگيهاي سياسي و اداري شهرستان پيرانشهر : شهرستان پيرانشهر در 146 كيلومتري جنوب مركز استان آذربايجان غربي واقع شده كه از جانب غرب به كشور عراق و از شمال به شهرستان اشنويه و از شرق به شهرستانهاي نقده و مهاباد و از جنوب به شهرستان سردشت محدود است. شهرستان پيرانشهر داراي دو بخش به نامهاي لاجان و مركزي و داراي پنج دهستان ميباشد. بخش لاجان دارسي با دهستانهاي لاهيجان شرقي و لاهيجان غربي بوده و بخش مركزي دهستانهاي پيران، منگور غربي و لاهيجان را شامل ميشود. ويژگيهاي جغرافياي طبيعي شهرستان پيرانشهر : ـ موقعيت ، حدود و وسعت شهرستان پيرانشهر : شهرستان پيرانشهر با وسعت 486/2259 كيلومتر مربع، حدود 58/5 درصد از سطح استان را به خود اختصاص ميدهد. اين شهرستان در محدوده ارتفاعي 1000 تا بيش از 3500 متر قرار گرفته است، از سطح شهرستان 75/64 درصد اراضي كوهستاني، 32/12 درصد تپه ها و 93/22 درصد بقيه را اراضي دشتي، سيلابي و ... تشكيل ميدهند. مختصات جغرافيايي اين شهرستان در 36 درجه و 42 دقيقه عرض شمالي و 45 درجه و 8 دقيقه طول شرقي قرار گرفته است.
ـ كوههاي شهرستان پيرانشهر : ادامه سلسله جبال زاگرس در شهرستان پيرانشهر مرز ايران و عراق را تشكيل ميدهد و سياه كوه با ارتفاع 3567 متركه سومين كوه مرتفع منطقه بوده سكه با مختصر كاهش حوزه آبخيز رودخانه زاب را در شهرستان پيرانشهر بوجود ميآورد. كوه حاج ابراهيم كه در ارتفاعات كوه قنديل با ارتفاع 3776 قرار گرفته از مرتفعترين كوههاي شهرستان ميباشد و حوزه آبريز رودخانه زاب ميباشد و ساير كوههاي مهم كوه با دينآباد، تمرچين و سيلوه ميباشند.
ـ دشت شهرستان پيرانشهر : اين دشت با وسعتي معادل 4370 هكتار نواحي شمالي و جنوبي و غرب شهرستان پيرانشهر را فرا گرفته است. اراضي زيركشت اين دشت 19383 هكتار زراعت آبي و 113977 هكتار زراعت ديم ميباشد. محصولات زراعي اصلي در كشت آبي گندم و جو و در كشت ديم نيز گندم و جو است. از نظر منابع آب دشت لاوين چاي كه از دامنههاي سياه كوه در شمال غرب پيرانشهر و كوه سربرد از ارتفاعات همين كوه سرچشمه ميگيرد از شمال به جنوب در طول اين دشت جريان داشته و آن را مشروب ميكند.
ـ دره هاي شهرستان پيرانشهر : درههاي شهرستان پيرانشهر به دليل موقعيت خاص و پوشش جنگلي و جريان آبهاي دائمي كه سرشاخه اصلي رودخانه زاب محسوب ميگردند بيشتر مورد توجه علاقمندان به طبيعت و گردشگران طبيعي است.
ـ دره لاوين : اين دره كه در محدوده شهرستان پيرانشهر واقع شده و رودخانه لاوين كه از دامنه كوه زيباي سياه كوه در شمال شرق پيرانشهر سرچشمه ميگيرد در اين دره جاري است. دامنههاي طبيعت زيباي اين دره با چشماندازهاي خاص و بويژه وجود ماهي قزل آلا موجب گرديده كه علاقهمندان زيادي را در خود جاي داده و موجب آرامش فكري و روحي كه خسته از كار هفتگي در محيطهاي شهري هستند ميگردد. علاوه بر درة لاوين، ميتوان به درههاي خرپاپ، كهنه لاهيجان، درة نه نيز اشاره كرد.
ـ منابع آب شهرستان پيرانشهر : منابع آب شهرستان پيرانشهر را در سه بخش آبهاي سطحي (رودخانه ها) آبهاي زيرزميني (چشمهها، قنوات، چاهها) و آبهاي راكد بررسي مينماييم.
ـ آب هاي سطحي شهرستان پيرانشهر : رودخانه ها : بطوريكه در بخش منابع آب شهرستان سردشت اشاره شد رودخانه زاب از كوههاي اين شهرستان سرچشمه گرفته و ابتدا نام لاوين و سپس نام «رودخانه زاب» را به خود ميگيرد. رود بادينآباد از كوههاي مرزي ايران و عراق سرچشمه گرفته و از منابع آبهاي سطحي و پرآب منطقه پيرانشهر محسوب ميگردد. شاخه سيلوه و پسوه نيز از رودهاي مهم منطقه هستند كه به رودخانه زاب تخليه ميگردند. در اين خصوص در منابع آب سردشت مطالبي ارائه گرديده است.
آبشارها: آبشار هنگ آباد : اين آبشار در محدوده شهرستان پيرانشهر بوجود آمده كه بر روي صخره اي در كنار رودخانه زاب در قسمت شمالي رودخانه واقع شده و كه مابين مير آباد سردشت و پيرانشهر مي باشد. دورنماي آبشار بسيار جالب و ديدني و در مواقع پر آبي جالب توجه است ولي در زماني كه آب چنداني ندارد به عنوان جاذبه محسوب نمي شود. .
ـ آبهاي زيرزميني شهرستان پيرانشهر : آبهاي زيرزميني شهرستان پيرانشهر را در سه بخش چشمهها، قنوات و چاهها مورد بررسي قرار ميدهيم.
ـ چاهها ، چشمه ها و قنوات شهرستان پيرانشهر : حوزه شهرستان پيرانشهر سرچشمه رودخانه پرآب زاب بوده و چشمههاي متعدد در درههاي مناطق كوهستاني با آبدهي كم و زياد وجود دارند و بعضاًدر كنار اين چشمهها باغات و زمينهاي زراعي بوجود آمده كه جهت آبياري نمودن آنها استفاده ميگردد و بر اساس آمارهاي موجود تعداد قنوات تاكنون ارائه نشده است ولي تعداد 37 دهنه چشمه به ثبت رسيده است در اين شهرستان تعداد 59 حلقه چاه عميق و تعداد 93 حلقه چاه نيمه عميق موجود بوده كه به ترتيب تخليه ساليانه آنها 777/12 و 74/3 ميليون مترمكعب و مجموع تخليه ساليانه 517/16 ميليون مترمكعب مورد بهره برداري قرار ميگيرد.
ـ آبهاي راكد شهرستان پيرانشهر : آبهاي راكد در سه بخش تالابها و سدها و درياچهها مورد بررسي قرار ميگيرد. ولي به لحاظ موقعيت خاص توپوگرافي منطقه هيچگونه تالاب و يا درياچه طبيعي و انسان ساخت در شهرستان پيرانشهر وجود ندارد اما در سالهاي اخير اقدامات مطالعاتي براي احداث سد بر روي رودخانه زاب شاخه فرعي سيلوه در كنار روستايي به همين نام روستا در دست اقدام ميباشد.
زمين شناسي : زمينشناسي شهرستان پيرانشهر در زون سنندج ـ سيرجان و خوي ـ مهاباد واقع شده است و بخشهايي از زون اخير افيوليتي شمال باختري زاگرس و زون زاگرس رو رانده را شامل ميشود. اين شهرستان از پرتكاپوترين واحدهاي زمين ساختي ايران ميباشد. اين امر باعث شده است اين زون از نظر فعاليت دگرگوني بسيار فعال گردد، در اين زون سنگهاي دگرگوني گسترش بيشتري داشته است.
ـ لرزه خيزي : بر اساس آخرين نظريات علمي و تقسيمبندي استان آذربايجان غربي بر حسب پيشبيني احتمال وقوع زلزله در آذربايجان غربي شهرستان پيرانشهر در نواحي تخريبي متوسط و نواحي اصلي تخريبي قرار گرفته است. در سال 1300 هجري قمري وقوع زلزله در قسمت اعظم آذربايجان و اين شهرستان رخ داده است.
خاكشناسي شهرستان پيرانشهر : خاكهاي مطالعه شده در اين شهرستان عمدتاً جزء كلاسهاي III و II بوده كه در بخشهاي كوهستاني كم عمق و در بخش هاي مسطح تر نيمه عميق تا عميق است به سبب عوامل بازدارنده گوناگون سطح شهرستان براي كاربري زراعت آبي 94 درصد از سطح شهرستان محدوديت شديد ، 1 درصد محدوديت زياد ، 1 درصد محدوديت متوسط و 4 درصد محدوديت خيلي كم دارد . براي كاربري زراعت ديم 77 درصد از مساحت شهرستان محدوديت شديد ، 18 درصد محدوديت زياد ، 4 درصد محدوديت متوسط و 1 درصد محدوديت كم دارد . براي كاربري مرتع و چراگاه 16 درصد از وسعت شهرستان محدوديت شديد ، 76 درصد محدوديت زياد و 8 درصد محدوديت متوسط دارد .
گياه شناسي شهرستان پيرانشهر : ـ جنگل ها : پوشش غالب شهرستان پيرانشهر پوشش مرتعي است ولي قسمتي از اراضي جنوبي اين شهرستان را جنگلهاي نيمهانبوه تنك و مخروبه پوشانده است. از وسعت 5/2259 هكتاري شهرستان 49/2 درصد به جنگل اختصاص يافته است و گونههاي مهم جنگلي اين منطقه عبارتند از: بلوط ايراني و ساير گونههاي بلوطغرب، سروكوهي، پستهوحشي (بنه)، انواع بادامكوهي، انواعزالزالك، انواع گلابيوحشي، انجير، زبانگنجشك، افرا، داغداغان، ارجنگ و....
ـ مراتع : ويژگيهاي آبوهوايي و شيوه معيشت در اين شهرستان موجب
گرديده است كه مرتع و مرتعداري در اين شهرستان مورد توجه قرارگيرد از وسعت5/2259 هكتاري اين منطقه حدود 71/66 درصد به مراتع اختصاص يافته است. بطوريكه فوقاً اشاره شد پوشش گياهي غالب پوشش مرتعي است و همانند ساير مراتع استان در فصل چرا بصورت ييلاق و قشلاق مورد تعليف قرار ميگيرند.
بررسي وضعيت طبيعي شهرستان پيرانشهر از لحاظ زيستمحيطي و بررسي عوامل آسيب و تخريب : كوهها و دشتها : سرتاسر نواحي مرزي شهرستان پيرانشهر (مرز ايران و عراق) از كوههاي بلند كه امتداد شمالي و جنوبي دارند پوشيده شده است و خطالرأس اين كوهها حوزه آبريز رودخانه پرآب زاب ميباشد شيب اين كوهها به طرف پيرانشهر تند و به فاصله كمي تا شهر پيرانشهر فرود ميآيد. كوهها و دشتها و مناطق جنگلي كه بخشي از جنگلهاي بلوط غرب (بلوط ايران) با رستنيهاي تيپ زاگرس را در خود جاي داده است. بقاياي ناچيز جنگلهاي غرب نمايانگر روند روزافزون تخريب آن است كه توسط روستائيان منطقه بصور مختلف، تبديل به اراضي مزروعي، تعليف احشام و مصارف سوختني اعمال ميشود. همچنين عملياتي بودن منطقه در زمان بعد از انقلاب و جنگ تحميلي و احداث جادههاي نظامي متعدد در منطقه موجب دگرگوني ژرفي از نظر محيط زيست گرديده است.
منابع آب شهرستان پيرانشهر : آبهاي سطحي : ـ رودخانه ها : سرچشمه رودخانه زاب در حوزه آبخيز شهرستان پيرانشهر واقع گرديده است و به لحاظ روابط اكولوژيك بين اجزاء مختلف در مقابل بروز تغييرات در آن سبب تركيب و تعادل زيستمندان آبزي شده است و در نتيجه باروري و كاركردهاي اين اكوسيستم آبي را تغيير داده است. بدون حفاظت حوزه آبخيز كه وسعت آن قابل توجه است امكان حفظ سلامتي رودخانه عملاً وجود ندارد، در حالي كه اكثر اين حوزهها بدلايل متعددي كه قبلاً ذكر شده فرسايش يافته هستند و شرايط زيستي رودخانه را تحت تأثير قرار ميدهند. واحدهاي شن وماسه، فاضلاب شستشوي شن و ماسه را پس از ته نشيني غيراصولي و استاندارد به رودخانه تخليه مينمايند كه اين امر سبب تغييرات عميقي در ويژگيهاي فيزيكي و بيولوژيكي رودخانه زاب در محدوده شهرستان پيرانشهر بعد از فاضلاب كارخانه قند پيرانشهر ميگردد. افزون بر اين كارخانه قند پيرانشهر براي فاضلابهاي توليدي خود تصفيهخانه مناسب نداشته و بر اساس مطالعات بعمل آمده (پروژه ليمنولوژيك و اكولوژيك رودخانه زاب) توسط اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي در سال 1378 پس از ريزش فاضلاب كارخانه آب رودخانه آلوده شده و بر پوشش گياهي و بر چهره تمامي بخشهاي مناظر طبيعي يا چشماندازها و حيات جانوري (آبزيان) و ساير جانوران مرتبط با رودخانه تاثير گذاشته است.
آبهاي زيرزميني : توسعه بموازات آب و منابع آبي مسير بوده و بدون در نظر گرفتن منابع آب در هيچ نقطه جهان امر توسعه مقدور نميباشد. توسعه روزافزون مناطق شهري و رشد فزاينده جمعيت و بزرگ شدن شهر پيرانشهر و ايجاد مراكز صنعتي و تجاري و كارگاهي و همچنين افزايش سطح زيركشت به تبع افزايش جمعيت جهت گذران زندگي نياز مردم منطقه را علاوه براستفاده از آبهاي سطحي به آبهاي زيرزميني افزايش داده و سبب كاهش سفرههاي زيرزميني در چند سال اخير بوده است.
آبهاي راكد : در محدوده شهرستان پيرانشهر درياچه، تالاب و سد مخزني وجود ندارد. اخيراً حدود 2 سال است اقداماتي در جهت احداث سد بر روي شاخه سيلوه در محل روستايي به همين نام دردست اقدام ميباشد.
پوشش گياهي شهرستان پيرانشهر : ـ جنگلها : قسمتي از جنگلهاي غرب در محدوده اين شهرستان واقع شدهاند ولي اين جنگلهاي باقيمانده (كه عمدتاً از بلوط تشكيل شدهاند) كه بوسيله اهالي به طرز بيرحمانه و دور از انتظاري بهرهبرداري ميشوند و روبه نابودي و اضمحلال هستند. در بين درختان (كه غالباً درختچه و بوته درآمدهاند) گلههاي گوسفند و بز دائماً در حال چراي بيرويه و مفرط هستند بطوريكه رستنيهاي علفي بسيار فقير شده ( غالب اوقات تقريباً از گياهان يكساله نامطلوب تشكيل يافتهاند كه به سرعت خشك ميشوند) اراضي دچار فرسايش گرديده و درختان نميتوانند تجديد نسل نموده و زياد شوند. ساكنين نواحي جهت تغذيه دام خود در زمستان به قطع غالب شاخههاي برگدار ناگزير بوده و مانند علوفه خشك آنها را ذخيره مينمايند و تاكنون به جز چند مورد اقدامات جدي و مؤثر بمنظور حمايت و نگهداري از اينگونه جنگلها گامهاي زيادي برداشته نشده و اگر برنامههايي هم مورد اجرا گذاشته شده كافي نبوده است. كليه عوامل فوق علاوه بر تخريب جنگلها به نوعي از بينرفتن سرمايه ملي نيز بوده است كه تغييرات ژرفي در اكوسيستم منطقه ايجاد نمودهاند. ـ مراتع : پوشش گياهي غالب شهرستان مرتعي است و تعداد 460500 واحد دامي در طول سال از مراتع تغذيه مينمايند. اين در حالي است كه مراتع شهرستان تنها جوابگوي 92233 واحد دامي در طول يك دوره چرايي سه ماهه ميباشد. فشار روزافزون مازاد بر ظرفيت و چراي بيرويه و ساير دخالتهاي انساني مراتع اين شهرستان را در شرف نابودي قرار داده است. افزون بر آن جنگ 8 ساله در منطقه تأثير سوء فراواني بر پيكره اين مراتع بوجود آورده است.
ـ بررسي عوامل آسيب و تخريب در جنگلها : در منطقه پيرانشهر چند نوع تخريب و يا عامل تخريب كه باعث از بين رفتن جنگلها و به همخوردن توازن اكولوژيكي محيط زيست ميشوند دخيل هستند، برخي به تنهايي و برخي ديگر با همديگر باعث بروز تخريب و اختلال اكوسيستمي ميشوند از جمله: تبديل جنگل به مرتع، تبديل جنگل به ديمكاري، جنگلتراشي براي سوخت و مصارف روستايي، بوتهكني براي سوخت، كان كني بيرويه، جاده سازي، استفاده غير منطقي از زمين ميباشند.
ـ بررسي عوامل آسيب و تخريب در مراتع : بطوريكه در بخش جنگلها اشاره شد چندين نوع تخريب و يا عامل تخريب موجب سيرقهقرايي و بهمخوردن توازن اكولوژيكي محيط زيست ميشوند، از جمله آنها مازاد بر ظرفيت دام درمرتع و فشار مضاعف بر آن، چراي بي رويه، تبديل مراتع به ديمكاري، بوتهكني، جادهسازي بخصوص در ايام جنگ، شخم زدن در جهت شيب و مديريت ضعيف در بهره برداري از مراتع و استفاده غير منظقي از سرزمين و فقر فرهنگي و اقتصادي منطقه اشاره كرد. گونههاي گياهي در حال انقراض در سطح شهرستان پيرانشهر شامل گونههايي است كه بعلت بهره برداري ناصحيح گذشته و عوامل تخريب درحال، نسل آنها در حال انقراض ميباشند از جمله بلوط ايراني، انواع بادامكوهي، اردوج و سروكوهي، گردو، زبانگنجشك، افرا، كيكم، انواع ارجنگ ، گونها، كنگروحشي، چاوداروحشي و گلكتاني ميباشد.
ـ گونه هاي گياهي كمياب در شهرستان پيرانشهر : گونههاي كمياب همان گونههاي باقيمانده از جنگلهاي غرب بوده كه شامل گونههاي بلوط غرب ايران، بادامكوهي، گلابي وحشي، زرشك، كنگر وحشي و چاودار ميباشد.
حيات وحش شهرستان پيرانشهر : ـ پستانداران : شهرستان پيرانشهر عليرغم دارابودن اكوسيستمهاي نادرو وضعيت توپوگرافيك و كليماتولوژي خاص خود و پيدايش شرايط زيستگاه مناسب متأسفانه، بعلت وجود ناامني در زيستگاهها و فشار روزافزون بر اثر استفاده ناصحيح از اراضي و تعدد اسلحههاي گوناگون موجب دگرگوني عميق در حياتوحش منطقه عليالخصوص پستانداران بزرگ جثه شده است. در مناطق صخرهاي بزو پاژن آسيب جدي ديده است، قوچ و ميشهاي منطقه از بين رفته، خرس قهوهاي به ندرت ديده ميشود ولي از ساير پستانداران زردبر، راسو، رودك، گرگ و سنجابزميني وساير پستانداران كوچك مشاهده ميشوند. جمعيت سنجابزميني نسبت به ساير گونهها فراوان است.
ـ پرندگان : در اين شهرستان غالب گونههاي پرندگان را پرندگان خشكزي تشكيل دادهاند انواع كبكها و سبكبالان و «جيجاق» و «چاخلق» و انواع پرندگان شكاري با پرواز در آسمان و نشستن روي بلنديها منتظر شكار طعمه خويشاند. لاشخورها نيز به تعداد محدود ديده ميشوند، بيشترين جمعيت پرندگان بعد از سبكبالان كبك ميباشد.
ـ آبزيان : سرچشمه و دهانه پرآب زاب سردشت در اين شهرستان واقع شده و از نظر موجودات آبزي غني ميباشد كه در اينجا فقط به ماهيان آن اكتفا ميگردد. از مهمترين آبزيان (ماهيان) ماهي قزلآلايخالدار ميباشد و وجود آن سبب جذب گردشگران و علاقمندان به صيد تفريحي با قلاب شده است، بعلاوه شاخههاي فرعي لاوين و بادينآباد و سيلوه رودخانه مذكور كه از پرآبترين شاخههاي فرعي است، همراه با خود رودخانه از نظر ماهيان غني بوده و همه ساله صيادان محلي با اخذ پروانه صيد انتفاعي نسبت به بهرهبرداري از اين منابع خدادادي اقدام ميكنند و ضمن تأمين مايحتاج ماهي شهر و روستاهاي همجوار مازاد آن در ساير شهرستانها بفروش ميرسد، از ماهيان قابل ذكر ميتوان به ماهي كپور، ماهي فيتوفاك، سفيد رودخانهاي، سياهماهي، سياهكولي، قزلالاي خالدار، مار ماهي، انواع سس ماهي، زردپر و اسپله اشاره
كرد. ماهي اسپله در ميان مردم بومي بصورت مطلوب مورد استفاده قرار ميگيرد.
ـ خزندگان و دوزيستان : در خصوص خزندگان و دوزيستان شهرستان پيرانشهر مطالعات كافي صورت نگرفته است ولي از آنجائيكه خزندگان و دوزيستان در چرخه زنجيره غذايي نقش مهمي را ايفا ميكنند قابل اهميت بوده و گاهاً با گزش انسانها و دام ها خساراتي به مردم وارد ميسازند و بعضاً مرگ آنها را بدنبال داشته است. خزندگان و دوزيستان مشاهده شده در شهرستان پيرانشهر مارآبي، مارآتشي، كورمار، ماركوتوله، يلهمار، گرزه مار(مار افعي)، مارتكابي، مار زنجاني، مارچيلپر، سمندر، مارمولكها، لاكپشتها، وزغ سبزدرختي، وزغ معمولي، انواع قورباغهها هستند.
ـ بررسي عوامل انقراض گونه هاي جانوري در شهرستان پيرانشهر : اين شهرستان نيز همانند ساير شهرستانهاي استان از اين بليه مصون نمانده و هم اكنون با مشكلات عظيم زيست محيطي روبروست كه اهم آنها عبارتند از: از بين رفتن و تخريب جنگلها و مراتع در اكثر مناطق و محدود شدن زيستگاههاي حيات وحش، نابودي گونههاي جانوري از طريق شكار بي رويه و قتل و عام حياتوحش در زيستگاهها، انهدام مراتع و كاهش باروري آنها و تبديل مراتع به بهانه ايجاد اراضي كشاورزي و احداث جادههاي نظامي متعدد در منطقه و صيد بي رويه با مواد منفجره و شوك دادن و آثار جنگ 8 ساله تحميلي و استقرار گروهكها و بمباران منطقه توسط جنگندههاي عراقي و آلودگي آبها و آنچه كه فوقاً بيان گرديد نشانگر عوامل نگران كننده براي محيط زيست منطقه و عوامل انقراض گونههاي جانوري است، البته خاطر نشان ميسازد در مورد جانوراني كه مشاهده نميگردند نميتوان گفت كه منقرض شدهاند و بايد 50 سال از آخرين مشاهده آن گذشته باشد و اينگونه حيوانات را بايد حيوانات در معرض خطر انقراض عنوان نماييم .
ـ معرفي گونه هاي در حال انقراض در شهرستان پيرانشهر : قوچ و ميش، كل و بز، خرس، پلنگ، سياه گوش، سنجاب، راسو، كبك دري، انواع پرندگان شكاري، جي جاق، پرستو، بلبل و چاق لق.
ـ معرفي گونه هاي جانوري خاص منطقه : ماهي قزل آلاي خالدارو سنجاب ايراني از گونههاي خاص منطقه هستند.
شكارگاهها : ـ معرفي گونه هاي گياهي موجود در شكارگاهها در شهرستان پيرانشهر : انواع بلوط غرب، بلوط ايراني، انواع سرو كوهي، پسته وحشي (بنه)، زرشك، انواع بادام كوهي، انواع زالزالك، انجير وحشي، گلابي وحشي، داغداغان، ارجنگ، كنگر، لاله كوهي، گندم وحشي، جووحشي، گونها، آويشن، ريواس، كاكوتي، غازآياقي، ترشك، گز، پونه، سلمه تره.
ـ معرفي گونه هاي جانوري موجود در شكارگاههاي شهرستان پيرانشهر : سنجاب ايراني، خرس قهوهاي، گراز(خوك وحشي)، گرگ، روباه، كل و بز، سمور، گربه جنگلي، زردبر، اردك، شغال، انواع پرندگان شكاري، فاخته، جيجاق،كبك دري، كبك، كبك چيل، پرندگان سبك بال، انواع جوندگان، گونه هايي از خفاشان و گونه هايي از ماهيان كه در بخش آبزيان اشاره شد.
ـ قوانين و مقررات شكار در شهرستان پيرانشهر : با توجه به اينكه قوانين و مقررات در سطح استان يكي بوده لذا در اين خصوص در بخش استاني مطالب ارائه شده كه به بخش استاني مراجعه شود.
ـ مناطق مجاز و مناطق ممنوعه شكار و صيد در شهرستان پيرانشهر : به جز منطقه حفاظت شده سردشت در كليه مناطق شهرستان پيرانشهر شكار و صيد با رعايت قوانين و مقررات شكار صيد مجاز ميباشد، بطوريكه قسمتي از منطقه حفاظت شده سردشت در حوزه شهرستان پيرانشهر واقع شده، در اين مورد در بخش شهرستان سردشت مطالب ارائه شده است.
ـ گونه هاي آزاد براي شكار و صيد در شهرستان پيرانشهر : در شهرستان پيرانشهر همانند ساير شهرستانها به جز گونههاي حمايت شده كليه گونههاي جانوري با رعايت مقررات شكار صيد مجاز بوده و در معرفي گونههاي حمايت شده و گونههاي آزاد در بخش استاني بطور كامل سخن گفته شده است.
ـ تاريخ و ساعات مجاز شكار و صيد : تاريخ و ساعات مجاز شكار و صيد در سطح استان بر اساس قوانينومقررات يكي بوده و در بخش استاني در اين مورد مطالب ارائه شده است.
ـ امكانات شكارگاهها : ـ ساختماني : در شكارگاههاي شهرستان پيرانشهر بدليل عدم نياز تاكنون هيچگونه اقدامي صورت نگرفته است.
ـ پرسنلي : در زيستگاههاي اين شهرستان پرسنل خاصي در جهت امكانات شكارچيان و حتي براي حفاظت بدليل محدوديتهايي كه وجود داشت پرسنلي منظور نشده و پرسنل محيط زيست نقده بر شكارگاههاي اين شهرستان مديريت مينمايند، البته با تصويب ده درصد از جنگلهاي سردشت بعنوان منطقه حفاظت شده اقداماتي صورت گرفته كه در آينده نزديك پرسنل كافي در منطقه استقرار مييابند.
ـ عوامل تهديد كننده گونه هاي گياهي و جانوري شهرستان پيرانشهر : عوامل تهديدكننده گونههاي گياهي و جانوري مسائلي چون تبديل جنگلها و مراتع به زمينهاي كشاورزي، بهرهبرداري بي رويه، تعداد اسلحههاي شكاري و جنگي بصورت مجاز و غيرمجاز در منطقه وآثار جنگ 8 ساله تحميلي ميباشد.
آلاينده ها : ـ منابع انساني آلاينده و تخريب محيط زيست در شهرستان پيرانشهر : ـ فاضلابها : آب از جمله مؤثرترين و كاراترين عوامل در بقاي بشري محسوب ميگردد و از منابع مهم محيط زيست بوده و براي زندگي جوامع لازم است و بدون آن زندگي براي انسان و ساير جانداران موثر
نخواهد بود. از طرف ديگر بايد گفت آب عاليترين پديده اقتصادي است كه مورد توجه بشر بوده است ولي متأسفانه اين منابع توسط زايدات و پساب آشپزخانهها و ساير فاضلابهاي شهري و فاضلابهاي صنعتي و كشاورزي آلوده ميگردد. در شهرستان پيرانشهر فاضلاب كارخانه قند نهتنها موجب آلودگي رودخانه زاب گرديده بلكه تغييرات ژرفي در منابع طبيعي اطراف و چشماندازهاي ساحل رودخانه و آبزيان داشته است. پساب كارخانجات شن و ماسه باعث كدورت آب شده و حيات جانداران آبزي را به مخاطره مياندازد.
منابع و مأخذ :
ـ فرهنگ جغرافياي كوههاي كشور جلد اول / سازمان جغرافيايي و وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح ـ پروژه مطالعات زيست محيطي استان آذربايجان غربي / اداره كل حفاظت محيط زيست آ.غربي ـ طرح شناخت و احياي محيط زيست طبيعي استان آذربايجان غربي ـ پروژه بررسي اكوسيستمهاي حساس استان / معاونت پژوهشي دانشگاه شهيد بهشتي تهران 76-1375 ـ پروژه ليمنولوژيك و اكولوژيك رودخانههاي سيمينه رود ـ زاب ـ قطور ـ آق چاي / اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي ـ طرح پژوهشي شناخت و احياي محيط زيست طبيعي الف ـ بررسي وضعيت گونههاي نادر گياهي و جانوري ب ـ پروژه مطالعات ليمنولوژيك و حفظ تعادل اكولوژيك آبهاي داخلي استان / دانشگاه اروميه ـ سيماي محيط زيست آذربايجان غربي / اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي ـ بولتنهاي داخلي محيط زيست ـ مقدمهاي براي شناخت محيط زيست / بهرام سلطاني كامبيز / انتشارات سازمان حفاظت محيط زيست ـ ماهيان آبهاي شيرين / دكتر وثوقي غلامحسين ـ مهندس بهزاد مستجير / انتشارات دانشگاه تهران ـ كتاب مارهاي ايران / دكتر لطيفي / انتشارات سازمان محيط زيست ـ راهنماي صحرائي پستانداران ايران / ضيائي هوشنگ / انتشارات حفاظت محيط زيست ـ مطالبات سنتز طرح جامع توسعه كشاورزي استان آذربايجان غربي / بخش محيط زيست ـ فرسايش و رسوب / مهندس مشاور جامع ايران سال 1377
|