<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:24579 -2147483648 8 0 65 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-font-family:"Traditional Arabic";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

جمعيت و خانوار

طبق آمار آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن شهرستان پيرانشهر در سال 1375 تعداد 86721 نفر جمعيت داشته است كه 47/3 درصد از جمعيت كل استان را شامل مي‌شود. از اين تعداد جمعيت 33805 نفر شهري (98/38 درصد) و 52916 نفر روستايي (02/61 درصد) مي‌باشند. همچنين 44656 نفر از جمعيت اين شهرستان را مردان و 42065 نفر را زنان تشكيل مي‌دهند.

جمعيت شهرستان پيرانشهر طي بيست سال با رشدي مداوم از 59733 نفر در سال 1355 به 86721 نفر در سال 1375 رسيده است. متوسط نرخ رشد ساليانه آن در دهه اول مطالعه 001/0 و در دهه دوم 035/0 درصد بوده است. به اين ترتيب با توجه به متوسط نرخ رشد ساليانه استان كه در دهه‌هاي اول و دوم به ترتيب 036/0 و 022/0 درصد مي‌باشد. اين شهرستان از نرخ بالاتري در دهه دوم نسبت به استان برخوردار بوده و در اين دوره از شهرستانهاي مهاجرپذير به حساب مي‌آيد.

تعداد خانوار اين شهرستان به تبع جمعيت آن پيوسته روند افزايشي داشته و از 8782 خانوار در سال 1355 به 12707 خانوار در سال 1375 افزايش يافته است. البته طي اين مدت از ميانگين وسعت خانوار كاسته شده و از 2/7 نفر در دوره اول به 58/6 نفر در دوره آخر رسيده است.

افزايش سريع تعداد خانوار در دهه دوم نيز بطوري كه ملاحظه مي‌شود تحت تاثير دو عامل رشد جمعيت و كاهش ميانگين وسعت خانوار بوده است.با افزايش جمعيت شهرستان بر تراكم نسبي جمعيت آن نيز افزوده شده و از 04/21 نفر در كيلومتر مربع در سال 1355 به 43 نفر در كيلو متر مربع در سال 1375 رسيده است.

ساختار سني و جنسي

در دوره مورد مطالعه ساختار سني جمعيت شهرستان به سوي تعادل گرايش دارد در سال 1375 سهم جمعيت كمتر از 15 سال شهرستان به 52/44 درصد كاهش يافته است در حاليكه سهم جمعيت 64-15 ساله با افزايش روبرو بوده و به رقم 8/51 درصد رسيده است. اين امر در گروه سني 65 سال به بالا نيز اتفاق افتاده است. مسلماً كاهش شدت جواني جمعيت شهرستان به عنوان يك تحول مثبت تلقي مي‌شود.

در آبان 1375، از 86721 نفر جمعيت شهرستان، 44656 نفر مرد و 42065 نفر زن بوده‌اند كه در نتيجه، نسبت جنسي برابر 106 به دست مي‌آيد. به عبارت ديگر، در اين شهرستان در مقابل هر 100 نفر زن، 106 نفر مرد وجود داشته است. اين نسبت براي اطفال كمتر از يكساله 115 و براي بزرگسالان (65 ساله و بيشتر) 134 بوده است. نسبتهاي مذكور در نقاط شهري به ترتيب، 105 و 124 و در نقاط روستايي 123 و 140 بوده است. از جمعيت اين شهرستان 52/44 درصد در گروه سني كمتر از 15 ساله، 80/5 درصد در گروه سني 64-15 ساله و 69/3 درصد در گروه سني 65 ساله و بيشتر قرار داشته‌اند.

ميانگين سني جمعيت شهرستان در سال 1375 حدود 58/21 و ميانه سني معادل 22/17 محاسبه گرديده كه اين شاخصها به شاخصهاي مربوط به استان نزديك مي‌باشد.

اين شهرستان طي بيست سال از ميزان شهرنشيني نسبتاً بالايي برخوردار نبوده است. به طوري كه ميزان شهرنشيني از 70/17 درصد در سال 1355 به 98/38 درصد در سال 1375 رسيده است.يعني طي بيست سال 28/21 درصد بر ميزان شهر نشيني افزوده شده است .

در آبان 1375 در اين شهرستان از خانوارهاي معمولي ساكن شهرستان 98/99 درصد در واحدهاي مسكوني معمولي زندگي مي‌كرده‌اند. اين نسبت در نقاط شهري98/99 درصد و در نقاط روستايي 97/99 درصد بوده است.

دين و مذهب

در آبان 1375، از جمعيت شهرستان 93/99 درصد را مسلمانان تشكيل مي‌داده‌اند. اين نسبت در نقاط شهري 96/99 درصد و در نقاط روستايي 92/99 درصد بوده است. مذهب مردم پيرانشهر در اكثريت سني مي‌باشد و شيعه در اقليت قرار دارد.

مهاجرت

1در فاصله سالهاي 1365 تا 1375 ، 18088 نفر به شهرستان وارد و يا در داخل اين شهرستان جا به جا شده‌اند. محل اقامت قبلي 42/20 درصد مهاجران، ساير استانها، 77/23 درصد شهرستانهاي ديگر استان محل سرشماري و 96/45 درصد شهر يا آبادي ديگري در همين شهرستان بوده است. محل اقامت قبلي بقيه افراد، خارج از كشور يا اظهار نشده بوده است.

مقايسه محل اقامت قبلي مهاجران با محلي كه در آن سرشماري شده‌اند نشان ميدهد، 90/27 درصد از روستا به شهر، 91/12 درصد از شهر به شهر، 52/21 درصد از روستا به روستا و 81/27 درصد از شهر به روستا در طي 10 سال قبل از سرشماري آبان 1375 مهاجرت كرده‌اند.

مهاجران وارد شده طي 10 سال قبل از سرشماري آبان 1375 برحسب آخرين محل اقامت قبلي به تفكيك نقاط شهري و روستايي و جنس.

1. توزيع مهاجران برحسب مدت اقامت در محل سرشماري

توزيع مهاجران وارد شده طي سالهاي 1365 تا 1375 به شهرستان، برحسب مدت اقامت در محل سرشماري نشان ميدهد كه بيشترين تعداد مهاجران وارد شده به شهرستان و يا جا به جا شده در داخل آن با 17/22 درصد مربوط به يك سال قبل از سرشماري و كمترين تعداد آنان با 70/1 درصد مربوط به 9 سال قبل از سرشماري بوده است.

بيشترين تعداد مهاجران وارد شده و يا جا به جا شده در نقاط شهري مربوط به كمتر از يك سال قبل از سرشماري است. اين نسبت براي نقاط شهري (10/21 درصد) و براي نقاط روستايي (98/22 درصد) بوده است.

مهاجران وارد شده طي 10 سال قبل از سرشماري آبان 1375 بر حسب مدت اقامت در محل سرشماري به تفكيك نقاط شهري و روستايي

سواد

در آبان 1375 ، از 72688 نفر جمعيت 6 ساله و بيشتر شهرستان، 97/57 درصد باسواد بوده‌اند. نسبت باسوادي در گروه سني 6-14 ساله 57/79 درصد و در گروه سني 15 ساله و بيشتر 94/46 درصد بوده است. در بين افراد لازم التعليم (6-14 ساله)، نسبت باسوادي در نقاط شهري 61/87 درصد و در نقاط روستايي 25/74 درصد بوده است.

در اين شهرستان، نسبت باسوادي در بين مردان 08/73 درصد و در بين زنان 97/41 درصد بوده است. اين نسبت در نقاط شهري براي مردان و زنان به ترتيب 05/79 درصد و97/53 درصد و در نقاط روستايي 45/69 درصد و 83/33 درصد بوده است.

نمودار‌5‌-درصد‌با‌سوادان‌در‌جمعيت‌6‌ساله‌و‌بيشترشهرستان‌پيرانشهر‌بر‌حسب‌سن‌به‌تفكيك‌جنس

نمودار 6- درصد با سوادان در جمعيت 6 ساله و بيشتر شهرستان پيرانشهر بر حسب سن به تفكيك نقاط شهري و روستايي

آموزش

در آبان 1375، از جمعيت 6-24 ساله شهرستان، 54/42 درصد در حال تحصيل بوده‌اند. اين نسبت در نقاط شهري 69/57 درصد و در نقاط روستايي 15/33 درصد بوده است.

در اين شهرستان، 53/74 درصد از كودكان، 21/53 درصد از نوجوانان و 88/12 درصد از جوانان به تحصيل اشتغال داشته‌اند.

زبان و لهجه

زباني كه مردم پيرانشهر امروزه به آن تكلم مي‌كنند زبان كردي سوراني مي‌باشد دو شهرستان پيرانشهر و سردشت به دليل نزديكي به يكديگر زبان و لهجه مشابهي دارند. البته در شهرستانهاي كردنشين تعدادي افراد وجود دارند كه اصليتاً ترك يا فارس هستند ولي به دليل شغل و يا ديگر موارد در اين شهرستانها ساكن هستند.