صنايع دستي نقده

سه شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۷:۲۳

در نقده در حدود 300 خانوار و در هر خانوار بطور متوسط 5 نفر در رشته صنايع دستي مشغولند و قسمت عمده اي از هزينه معيشتي خود را از فعاليت در بخش هاي مختلف صنايع دستي تأمين مي نمايند عمده محصولات صنايع دستي نقده شامل قالي بافي ـ گليم بافي ـ حصير بافي ـ زيلو و جاجيم ـ ريسندگي الياف و نمد مالي است.

قالي بافي

قالي هاي توليد شده در نقده زير مجموعه حوزه بافندگي تكاب و تحت تأثير قالي هاي كردي است مشخصه آنها رنگهاي شاد و درخشان لاكي ـ قرمز ـ سرمه اي و رج شمار حدود 40 مي باشد.

فرشهايي با نقشه افشار و نقوش شكسته و هندسي ترنج دار در ابعاد پشتي ـ قاليچه ـ پرده كناره و ذرع و نيم در نقده توليد مي شود اما امروزه بافت قالي هايي با نقشه هاي شهري و گردان با رج شمار بالا و ابعاد متداول به سبك قالي بافي تبريز و به سفارش تجار اين شهر به صورت تك بافي متداول شده است.

گليم بافي

بافت گليم اين زير انداز 2 رويه بدون پرز توسط دستگاههاي ايستاده گليم بافي در نقده از دير باز به سبك مشخصات ساير گليم هاي كردي متداول بوده است. نقوش آنها اكثراً تلفيقي از نقوش انتزاعي شده مظاهر طبيعي محيط اطراف زندگي بافندگان بوده و به صورت سينه باف بدون نقشه بافته مي شوند. اين گليم ها رنگهاي شادو متداولي داشته و حاشيه باريكي دارند اكثراً در ابعاد 1/5*4 متر و از جنس پشم و گاهي نخ هاي پنبه اي مي باشد. رنگرزي پشم ها گياهي و گاهي شيميايي و ريسندگي نخ ها اكثراً توسط خود توليد كننده بروش دستي صورت مي كيرد. اكثر بافندگان اين گليم ها زنان روستائي هستند در رنگرزي گياهي الياف از پوست گردو ـ پوست پياز روناس و قرمز دانه و دندانه زاج سبزو سفيد استفاده مي شود. بافت گليم در نقده جزء صنايع خانگي محسوب مي شود و توليد كارگاهي ندارد.

زيلو بافي

زيلو در مناطق روستايي نقده با نخ پنبه اي بافته شده به عنوان زير انداز تابستاني استفاده مي شود. اين زيلوها توسط دستگاه بافندگي افقي و ماسوره بافته مي شود. فاقد پرز بوده و فقط از تارو پود تشكيل يافته است در همين بافت بتدريج ريسمانهاي تاراز نورد بالايي باز و قيمت بافته شده به نورد پايين پيچيده مي شود. بافنده به كمك پنجه كه وسيله اي فلزي است بر روي قسمت بافته شده مي كوبد تا در گيري تارو پود آنرا استحكام بخشد تنوع رنگ اين دست بافته اكثراً ساده است.

جاجيم بافي

جاجيم زيرانداز محكمي است كه توسط دستگاه بافندگي دو ورودي بافته شده بين 25 تا 50 سانتي متر عرض و طول زياد بين 6 تا 8 متر دارد. پس از اتمام بافت قطعات مختلف آن را به يكديگر دوخته در اندازه هاي 1*3 و 5/1*2 متر و 2*2 متر توليد مي كنند. رنگهاي جاجيم عموماً تركيبي از قرمز ـ مشكي ـ زرد و سفيد مي باشد توليد جاجيم در روستاهاي اطراف نقده رايج است و در زندگي روزمره اين مردمان مصارف فراواني دارد.

ريسندگي الياف

همانند ساير مناطقي كه به توليد دست بافته هاي پشمي اشتغال دارند ريسندگي الياف توسط دوك و چرخه نخ ريسي در نقده رايج است. محصولات توليده شده به مصرف بافت گليم ـ جاجيم ـ قالي ـ و ساير زير انداز ها و دست بافته ها ميرسد.

حصير بافي

بافت حصير توسط شاخه هاي خيسانده شده گندم و بوسيله

دستان هنرمند حصير بافان روستايي و گاهي شهري و بيشتر براي مصارف پرده ـ سايه بان ـ زير انداز در نقده و اطراف آن رايج است اما روز به روز از رونق آن كاسته مي شود.

نمد مالي

خاصيت درگير شدن و در هم رفتن الياف پشم در محيط قليايي و توسط رطوبت و فشار باعث بوجود آمدن نمد مي شود. نمدها در مناطقي كه در مسير كوچ عشاير در استان آذربايجان غربي است رواج دارد.

توليد نمد در نقده نيز معمول است ـ نمد مالي به قدرت بدني فراواني نياز دارد و كاري بسيار سخت ـ خسته كننده و طاقت فرساست بنابراين اين كار اكثراً بر عهده مردان مي باشد نمد محصولي فاقد تاروپود است ـ مواد اوليه آن ارزان و در دسترس بوده و خاصيت عايق رطوبتي ـ عايق حرارت (سرما و گرما) و ضربه گير و نرم بودن آن و مدت زمان كمي كه براي توليد لازم دارد. (حدود 10 ساعت كار براي توليد يك قطعه نمد 5/1*1 توسط 3 نفر) توليد آن را با توجه به سختي كار مقرون به صرفه مي سازد. از نمد براي ساختن انواع كلاهها ـ نمد زين ها ـ پوشاك چوپاني ـ ديواره چادر هاي عشايري و زير انداز استفاده مي گردد.

لحاف دوزي

با اينكه امروره صنعت نساجي در ايران بصورتي پيشرفته وجود دارد و حتي پتوهاي پشمي خوب در داخل كشور توليد مي شود اما هنوز هم مردم ايران بخصوص اقوام كرد تمايل به استفاده از لحاف روزگاران گذشته را دارند. تعدادي لحاف دوز در نقده مشغول به فعاليتند اما بيشتر توليد كنندگان لحاف زنان خانه دار هستند. رويه لحاف را معمولاً از بهم دوختن پارچه هاي پنبه اي رنگين توليد كرده و آستر آن از پارچه كرباسي و كتاني يا از جنس متقال مي باشد. اگر لحاف ها داراي آستر و نوار حاشيه اي پهن است. ابتدا پشم يا پنبه حلاجي شده را داخل لحاف كرده بعد آنرا با چوب تشك صاف كن صاف مي كنند سپس با سوزن لحاف دوز كه 7 تا 10 سانتيمتر طول دارد با نخ پنبه اي يا كتاني آنرا ميدوزند. طرح دوخت معمولاً دايره هاي متحدالمركز است كه باعث ثابت ماندن پشم يا پنبه يا الياف مصنوعي در داخل لحاف مي شود. لحاف ها و تشكهائي كه به شكل زيبا رودوزي شده اند جزء جهيزيه دختران روستايي را تشكيل مي‌دهند.

فهرست منابع

1- بررسي وضع صنايع دستي استان آذربايجان باختري و امكان توسعه آن ـ سازمان صنايع دستي ـ مرداد 1354

2- نمد مالي ـ جزء سازمان صنايع دستي ـ پروانه گوهري

3- مقدمه اي بر بازاريابي صنايع دستي ـ روابط عمومي سازمان صنايع دستي ـ مهر 1360

4- بافنده كرد نقاش ذهن خويش ـ مسعود رحيمي ـ سازمان ميراث فرهنگي 1376

5- شناخت گليم ـ زهرا جزايري ـ سروش 1370

6- فرهنگ جامع فرش ايران ـ احمد دانشگر

1- مصاحبه با كارشناسان صنايع دستي استان آ.شرقي و غربي، اداره صنايع روستائي جهاد آ.غربي مركز تحقيقات فرش جهاد ـ سازمان ميراث فرهنگي

2- بافنده كرد نقاش ذهن خويش- مسعود رحيمي- سازمان ميراث فرهنگي 1376

3- مصاحبه با كارشناسان و افراد آگاه ميراث فرهنگي و صنايع دستي استان آذربايجان شرقي و غربي

شناخت گليم- زهرا جزايري- سروش 1370

< قبلی		بعدی >

اضافه‌ كردن نظر

JComments

تماس با ما

اطلاعات عمومی

اطلاعات توریستی

اقتصادی صنعتی و علمی

نقشه ماهواره ای شهرها

اضافه‌ كردن نظر