معرفی آذربایجان غربی - موسیقی آذربایجان غربی
موسيقي :
استان آذربايجان غربي به تبع تنوع و تركيب قومي خود ، داراي انواع مختلف موسيقي بومي نیز هست ، اقليت هاي مذهبي ، كردها ، آذري ها و ديگر اقوام هريك با توجه به خصوصيات قومي ورفتارهاي فرهنگي خود نوعي ازموسيقي خاص خود را به نمايش مي گذارند .موسيقي جايگاه ويژه اي در بين فرهنگ مردم آذربايجان دارد. شخصيت هاي بارز شعر و موسيقي آذربايجان غربي ، نظامي ، نسيمي ، فضولي ، عبدالقادر مراغه اي ، صفي الدين ارموی و ديگران در تمام دنيا چهره هايي مشهور و شناخته شده اند.
موسيقي آذربايجان در گذر زمان رشد و صقيل يافته و مسير تكاملي خودرا پيموده است. امروزه در كنار تكامل گونه هاي موسيقي حرفه اي ، موسيقي آذري و آذربايجاني از جايگاه شايسته اي برخوردار است.
موسيقي آذربايجاني از دو بخش عمده تشكيل مي شود :
- موسيقي باقر معين
- موسيقي باقر آزاد
موسيقي باقر معين :
شامل تمام نغمه هاي آذربايجاني است كه حركت و تقطيع مشخص دارند . به عبارت دقيق تر اين نوع موسيقي وزن و ريتم مشخص دارد و خود به دو دسته تقسيم مي شود:
الف: نغمه هاي ريتميك با كلام
ب: نغمه هاي ريتميك بدون كلام
موسيقي با قر آزاد
شامل مجموعه نغمه هايي است كه با آواز انساني يا ساز و ياتواماً با ساز وآواز اجرا مي شود . اين موسيقي از قيد وزن و ريتم مشخص فارغ است و تابع وزن و متر معين نيست اين موسيقي اصطلاحاً در آذربايجان «مقام »«موغام»گفته مي شود (اسمعيل زاده،1383، ص 6-5).
موسيقي بومي آذري ها در وجود عاشق ها خلاصه مي شود . موسيقي سنتي آذربايجان بازتاب مهمترين وجوه و جوانب زندگي مردم است. در فولكلور موزيكال آذربايجان ، احوال و روحيات مردم گذشته اين ديار با طرز بسيار لطيفي ترنم مي شود غم ، شادي ، هجران ، وصال ، موقعيت ها ، شكست ها و قهرماني ها همه و همه در اين گنجينه موزيكال متجلي است .شيوه بديهه خواني ، روش نواختن ، اجرا ، آراستگي هاي ملوديك و داشتن حالات ويژه مخصوص به خود هماهنگي و اسلوب خاص و پختگي و مطلوب بودن صداها از خواص جدايي ناپذير موسيقي اين مرز وبوم است .
محققين و پژوهشگران، موسيقي آذربايجاني را به 5 بخش عمده تقسيم مي كنند:
1- موسيقي عاشقي و عاشيقلدر
2-ترانه هاي محلي و مقام ها (خلق ماهني لاري وموغاملار)
3-موسيقي غرا و مذهبي (اوخشامالار)
4-موسيقي كار و تلاش روزانه (امك ماهني لاري)
5-موسيقي عروسي و رقص هاي مربوطه (توي واويون موسيقي سي)
دستگاه ها و مقام هاي آذربايحاني با داشتن زير و بم هاي بخصوص وحالات لطيف هركدام گوياي دريايي از تحولات دروني مردم هستند . آن ها مانند هزاران مرواريد وجواهرات رنگارنگي هستند كه به طرز ماهرانه و به صورت مرتب به رشته كشيده شده باشند.
ويژگي و مشخصات موسيقي ملي و سنتي و آذربايجاني در جهات و وجوه مختلفي متجلي مي شود .
قديمي ترين آلت موسيقي آذربايجان « ساز» است كه يكي از آلات موسيقي كهن است كه قديمي ها به آن «قوپوز» مي گفتند و امروز به ساز معروف شده است .
عاشق هاي آذربايجان از ديرباز «ساز» مي نوازند و بعدها كمانچه «دايره» (قاوال)«قاراني» (كلارينت) «طبل» «سرنا» و حتي بعضي سازهاي ملل ديگر مانند :ويلن ، قانون و پيانو نيز وارد موسيقي آذربايجان شد كه مورد استفاده عاشيق ها قرار مي گيرد. ترانه هاي عاميانه ، آوازها و افسانه هاي حماسي ، عشقي و اخلاقي ، نماينده روح هنري ملت ها و بيان گر تمام احوالات وروحيات ودر حقيقت صداي دروني هر قومي است. نوازندگان و خوانندگان سازهاي موسيقي منطقه آذربايجان عاشق ناميده مي شوند. عاشق يا عاشيق فردي است خوش قريحه ، شيرين بيان ، هنرمند ، خوش صدا و داراي ذوق شاعري است. به عبارت ديگر عاشيق هم شعر مي سرايد ، هم ساز مي نوازد ، هم داستان نقل مي كند وهم آواز مي خواند.
ساز عاشيق عبارتست از يك آلت موسيقي بنام « ساز»:ساز عاشيق از دوقسمت عمده دسته و كاسه تشكيل شده است . كه به 7 الي 9 سيم از جنس فولاد و آلياژ سخت نقره ، خرك هاي استخواني بالا و پايين وکوك كننده هاي سيم ها مجهز است .دسته ساز از چوب گردو و يا يك نوع درخت جنگلي بنام «اولاس» و كاسه ساز از چوب درخت توت به دليل انعطاف پذيري و پر طنين شدن صدا ساخته مي شود .
ساز عاشيق داراي 14 پرده است كه پرده ها به وسيله چله گوسفند و يا نخ پلاستيكي محكم از هم جدا مي شوند .
در طول تاريخ در همه جاي آذربايجان عاشيق ها در عروسي ها شركت داشته اند .با اين تفاوت كه عاشيقهاي آذربايجان غربي در تمام شعرهاي اين استان با تك ساز هنرنمايي كرده اند ولي در آذربايجان شرقي ، استان اردبيل و جمهوري آذربايجان ، ساز عاشيق را هنرمندان ديگري با بالابان و دايره (دف)همراهی مي كنند .
| < قبلی |
|---|