<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

جمعيت و خانوار

طبق آمار آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن شهرستان ماكو در سال 1375 تعداد 202939 نفر جمعيت داشته كه 13/8 درصد از جمعيت كل استان را شامل مي‌شود، از اين تعداد جمعيت 71586 نفر شهري (27/35 درصد) و 131353 نفر روستايي (73/64) درصد مي‌باشد.

همچنين 101042 نفر از جمعيت اين شهرستان را مردان و 101897 نفر را زنان تشكيل مي‌دادند.جمعيت شهرستان ماكو طي بيست سال با رشدي مداوم از 125471 نفر در سال 1355 به 202939 نفر در سال 1375 رسيده است. متوسط نرخ رشد ساليانه آن در دهه اول مورد مطالعه 031/0 و در دهه دوم 016/0 درصد بوده است. به اين ترتيب با توجه به متوسط نرخ رشد ساليانه استان كه در دهه هاي اول و دوم بترتيب 036/0 و 022/0 درصد مي‌‌باشد اين شهرستان از نرخ پايين‌تري نسبت به استان برخوردار بوده و از شهرستانهاي مهاجر فرست به حساب مي‌آيد.

تعداد خانوار اين شهرستان به تبع جمعيت آن پيوسته رو به افزايش مي‌باشد و از 22790 خانوار در سال 1355 به 37066 در سال 1375 رسيده است. البته طي اين مدت از ميانگين وسعت خانوار كاسته شده و از 6 نفر در دوره اول به 41/5 نفر در دوره آخر رسيده است. افزايش سريع تعداد خانوار در دهه دوم نيز بطوريكه ملاحظه مي‌شود تحت تاثير دو عامل رشد جمعيت و كاهش ميانگين وسعت خانوار بوده است. با افزايش جمعيت شهرستان بر تراكم نسبي جمعيت آن افزوده شد واز 19/18 نفر در كيلومتر مربع در سال 1355 به 34 نفر در كيلو متر مربع در سال 1375 رسيده است.

ساختار سني و جنسي

در دوره مورد مطالعه ساختار نسبي جمعيت شهرستان به سوي تعادل گرايش دارد. در سال 1375 سهم جمعيت كمتر از 15 سال شهرستان به 45/43 درصد كاهش يافته در حاليكه سهم جمعيت 64-15 ساله با افزايش روبرو بوده و به رقم 79/52 درصد رسيده است اين امر در گروه سني 65 ساله به بالا نيز اتفاق افتاده است. مسلماً كاهش شدت جواني جمعيت به عنوان يك تحول مثبت تلقي مي‌شود.در آبان 1375، از 202939 نفر جمعيت شهرستان، 101042 نفر مرد و 101897 نفر زن بوده‌اند كه در نتيجه، نسبت جنسي برابر 99 به دست مي‌آيد. به عبارت ديگر، در اين شهرستان در مقابل هر 100 نفر زن، 99 نفر مرد وجود داشته است. اين نسبت براي اطفال كمتر از يكساله 104 و براي بزرگسالان (65 ساله و بيشتر) 118 بوده است. نسبتهاي مذكور در نقاط شهري به ترتيب، 109 و 97 و در نقاط روستايي 102 و 129 بوده است. از جمعيت اين شهرستان 45/43 درصد در گروه سني كمتر از 15 ساله، 79/52 درصد در گروه سني 64-15 ساله و 77/3 درصد در گروه سني 65 ساله و بيشتر قرار داشته‌اند و سن بقيه افراد نيز نامشخص بوده است.

ميانگين سني جمعيت شهرستان در سال 1375 حدود 27/22 و ميانه سني حدود 69/17 محاسبه گرديده كه اين شاخصها تا حدي به شاخصهاي مربوط به استان كه 45/23 و 02/19 مي‌باشند نزديك مي‌باشد.

الگوي سكونت

اين شهرستان طي بيست سال از ميزان شهرنشيني نسبتاً پاييني برخوردار بوده است. بطوري كه ميزان شهرنشيني از 54/9 درصد در سال 1355 به 27/35 درصد در سال 1375 رسيده است.

در آبان 1375 در اين شهرستان از 36971 خانوار معمولي ساكن 99/99 درصد در واحد مسكوني معمولي زندگي مي‌كردند. اين نسبت در نقاط شهري 100 درصد و در نقاط روستايي 99/99 درصد بوده است.

دين و مذهب

در آبان 1375، از جمعيت شهرستان 94/99 درصد را مسلمانان تشكيل مي‌داده‌اند. اين نسبت در نقاط شهري 89/99 درصد و در نقاط روستايي 97/99 درصد بوده است. مذهب مردم ماكو در اكثريت شيعه و در اقليت سني مي‌باشد.

توزيع مهاجران برحسب آخرين محل اقامت قبلي

در فاصله سالهاي 1365 تا 1375 ، 29791 نفر به شهرستان وارد و يا در داخل اين شهرستان جا به جا شده‌اند. محل اقامت قبلي 66/23 درصد مهاجران، ساير استانها، 19/18 درصد شهرستانهاي ديگر استان محل سرشماري و 77/57 درصد شهر يا آبادي ديگري در همين شهرستان بوده است. محل اقامت قبلي بقيه افراد، خارج از كشور يا اظهار نشده بوده است.

مقايسه محل اقامت قبلي مهاجران با محلي كه در آن سرشماري شده‌اند نشان ميدهد، 85/27 درصد از روستا به شهر، 65/24 درصد از شهر به شهر، 52/20 درصد از روستا به روستا و 59/26 درصد از شهر به روستا در طي 10 سال قبل از سرشماري آبان 1375 مهاجرت كرده‌اند.

2-توزيع مهاجران برحسب مدت اقامت در محل سرشماري

توزيع مهاجران وارد شده طي سالهاي 1365 تا 1375 به شهرستان، برحسب مدت اقامت در محل سرشماري نشان ميدهد كه بيشترين تعداد مهاجران وارد شده به شهرستان و يا جا به جا شده در داخل آن با 30/17 درصد مربوط به كمتر از يك سال قبل از سرشماري و كمترين تعداد آنان با 76/1 درصد مربوط به 9 سال قبل از سرشماري بوده است.

بيشترين تعداد مهاجران وارد شده و يا جا به جا شده در نقاط شهري مربوط به 1 سال قبل از سرشماري (47/16 درصد) و براي نقاط روستايي مربوط به كمتر از يك سال قبل از سرشماري (66/18 درصد) بوده است.

سواد

گروه سني 6-14 ساله 81/83 درصد و در گروه سني 15 ساله و بيشتر 13/58 درصد بوده است. در بين افراد لازم التعليم (6-14 ساله)، نسبت باسوادي در نقاط شهري 78/91 درصد و در نقاط روستايي 49/79 درصد بوده است.

درصد در آبان 1375 ، از 169452 نفر جمعيت 6 ساله و بيشتر شهرستان، 41/66 درصد باسواد بوده‌اند

در اين شهرستان، نسبت باسوادي در بين مردان 61/77 درصد و در بين زنان 47/55 درصد بوده است. اين نسبت در نقاط شهري براي مردان و زنان به ترتيب 62/86 درصد و 87/70 درصد و در نقاط روستايي 27/72 درصد و 13/47 درصد بوده است.

نمودار5- درصدباسوادان‌درجمعيت6 ساله و بيشتر شهرستان ماكو بر حسب سن به تفكيك جنس

نمودار 6- درصد با سوادان در جمعيت 6 ساله و بيشتر شهرستان ماكو بر حسب سن به تفكيك نقاط شهري و روستايي

آموزش

در آبان 1375، از جمعيت 6-24 ساله شهرستان، 37/50 درصد در حال تحصيل بوده‌اند. اين نسبت در نقاط شهري 24/66 درصد و در نقاط روستايي 90/41 درصد بوده است.

در اين شهرستان، 71/77 درصد از كودكان، 19/64 درصد از نوجوانان و 97/21 درصد از جوانان به تحصيل اشتغال داشته‌اند

زبان و لهجه

زبان مردم ماكو نيز مانند ديگر شهرستانهاي اين استان تركي آذربايجان جنوبي مي‌باشند. نوع گويش و لهجه مردم شهرستان ماكو از نوع گويش و لهجه شمال غربي مي‌باشند كه خصوصيات اين نوع لهجه در توضيحات زبان و لهجه شهرستان خوي آمده است.

و اما خصوصيات زبان تركي آذربايجان جنوبي به شرح زير مي‌باشد.

1. بي اندازه تحت تاثير زبان فارسي قرارگرفته است و در نتيجه قاعده هم آهنگي اصوات زياد رعايت نمي‌شود.

2. در افعال به جاي پسوندهاي مصدري مك و ماق، در اغلب مناطق ماخ بكار مي رود مانند وئرماخ (دادن)

3. (ي) در اول كلمه حذف مي شود: اوجا به جاي يوجه (بلند)

4. مصمت در وسط كلمه تشديد پيدا ميكند. سكيز (هشت)

5. در صرف افعال پسوند اول شخص جمع اغلب اوخ بكار مي‌رود: وئريروخ (مي‌دهيم)

6. مانند تركي شرقي براي پسوند صفت تفضيلي (راخ) بكار مي‌رود: كيچيك راخ (كوچكتر)

به دليل اينكه در سالهاي 1355 و 1365 و 1375 شهرستان چالداران به عنوان شهرستان شناخته نشده بود و به عنوان يكي از شهرهاي شهرستان‌ ماكو به حساب مي‌آمد اطلاعات مربوط به شهرستان ماكو شامل چالدران نيز مي‌شود