ويژگيهاي جغرافيايي ، تاريخي ، سياسي و اداري شهرستان چالدران

سه شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۶:۳۲

ويژگيهاي جغرافياي تاريخي شهرستان چالدران :

شهرستان چالدران به علت جريان جنگهاي شاه اسماعيل اول با سلطان سليم امپراتورعثماني اهميت تاريخي دارد . نام سابق چالدران قره عيني بوده و سپس به علت عبور رودخانه‌اي از وسط شهر به نام قره‌سو قره‌بلاغ (سيه‌چشمه) را بخود گرفته است ولي بعد از انقلاب‌اسلامي به لحاظ جريان و اهميت جنگلهاي شاه اسماعيل با امپراتور عثماني به «چالدران» تغيير نام يافت. سابقه تاريخي شهرستان چالدران به حدود پنج قرن مي‌رسد. مقبره سيد صدرالدين در چالدران در روستاي سعدل واقع شده كه وزير اعظم شاه اسماعيل صفوي بوده و در جنگ چالدران به شهادت رسيده است.

ويژگيهاي سياسي و اداري شهرستان چالدران :

اين شهرستان در 224 كيلومتري شمال‌غربي مركز استان آذربايجان‌غربي (اروميه) واقع است كه از جانب شمال به شهرستان ماكو و تركيه و از غرب نيز با كشور تركيه هم‌مرز است و از جنوب به شهرستان خوي و از شرق به شهرستان‌هاي خوي و ماكو محدود مي‌شود. اين شهرستان داراي 2بخش به نامهاي دشتك و مركزي است و 5 دهستان دارد. بخش مركزي با دهستان هاي ببه‌جيك ، چالدران‌جنوبي و چالدران‌شمالي به سه قسمت تقسيم مي‌شود و بخش دشتك داراي دهستان‌هاي آواجيق‌جنوبي و آواجيق‌شمالي است.

نام بخش/دهستان	مساحت(كيلومترمربع)	تعداد روستاها			نام‌مركز
	مساحت(كيلومترمربع)	جمع	داراي‌سكنه	خالي‌ازسكنه	نام‌مركز
كل شهرستان	593/1974	186	172	14	سيه‌چشمه
دشتك آواجيق‌جنوبي آواجيق‌شمالي	446/503 357/311 090/192	51 28 23	50 28 22	1 ـ 1	كليساكندي شادلوي‌سفلي بدولي
مركزي ببه‌جيك چالدران‌جنوبي چالدران‌شمالي	147/1471 318/379 297/602 532/489	135 40 51 44	122 38 41 43	13 2 10 1	سيه‌چشمه قرنقو خضرلو زاويه‌سفلي

ويژگيهاي جغرافياي طبيعي شهرستان چالدران :

ـ موقعيت ، حدود و وسعت شهرستان چالدران :

شهرستان چالدران با وسعت 593/1974 كيلومترمربع حدود 23/5 درصد از سطح استان را به خود اختصاص مي‌دهد . اين شهرستان در محدوده ارتفاعي 1500تا3500متر از سطح دريا قرارگرفته و شيب متوسط وزني آن 8 درصد محاسبه شده است. و حدود71/70درصد از اراضي اين شهرستان كوهستاني، 090/3درصد تپه‌ها و 2/

26درصد اراضي دشتي و سيلابي و ... تشكيل مي‌دهند و از نظر موقعيت جغرافيايي مركز شهرستان در44 درجه و22دقيقه طول جغرافيايي و39درجه و3دقيقه عرض جغرافيايي قرارگرفته است.

ـ كوههاي شهرستان چالدران :

كوههاي شهرستان چالدران در واقع ادامه سلسله جبال زاگرس از حد شهرستان ماكو تا حد شهرستان خوي هستند كه از جانب شمال به جنوب امتداد دارند و نوار مرزي ايران و تركيه را تشكيل مي‌دهند و از مرتفع‌ترين نقاط اين شهرستان هستند. چالدران از چهار جهت به وسيله كوه‌هاي مرتفع و تپه‌هاي متعدد محاط شده است.كوههاي مهم منطقه عبارتند از: كوه‌قانلي باارتفاع2503متر، كوه‌اشنگل با 3085متر،كوه‌شيخ‌سلو2752متر، كوه‌پنجه‌سليم با ارتفاع 2623متر از كوههاي ديگر كه پايكوه ارتفاعات زاگرس محسوب مي‌شود مي‌توان به كوه دوشان‌تپه ، يگماله و شاه‌بندلو اشاره كرد.

ـ دشت‌هاي شهرستان چالدران :

دشت‌هاي چالدران و كليسا كندي مساحتي معادل 71200 هكتار داشته و در شمال‌غربي استان واقع گرديده‌اند . محصولات اصلي كشاورزي در اين دو دشت گندم و جو و يونجه در كشت آبي مي‌باشد آب سطحي دشت‌چالدران را دو رود قزل‌چاي و شهيد‌آرخي و آب سطحي دشت كليساكندي را قسمت علياي قره‌سو و سرشاخه‌هاي آن تشكيل مي‌دهند و از منابع آب‌هاي زيرزميني جهت آبياري نمودن زمين‌هاي زراعتي استفاده مي‌گردد .

ـ دره‌هاي شهرستان چالدران :

دره‌هاي شهرستان چالدران به لحاظ خوش آب‌وهوا بودن و وجود آب‌گرم‌عفوني و آثار‌تاريخي موردتوجه علاقمندان به گردشگري هستند .

ـ دره قره‌كليسا :

در فراز تپه اين دره خوش آب و هوا با محيط

سرسبز طبيعي يكي از قديمي‌ترين كليساهاي عالم مسيحيت بنام قره كليسا بنا شده است كه همه ساله تعداد كثيري از گردشگران داخل و خارج از كشور (مسيحيان) جهت بازديد و همچنين شركت در مراسم مذهبي از اين كليسا و دره آن ديدن مي‌نمايند.

ـ دره آب‌گرم :

اين دره 7 كيلومتري غرب چالدران واقع و تعداد كثيري از مردم به لحاظ استفاده از آب گرم معدني به اين دره مراجعه مي‌نمايند و مورد توجه اهالي منطقه مي‌باشد.

ـ دره قره دره :

اين دره كه شاخه‌هايي از رودخانه آق‌چاي در آن جاري است و در نزديكي روستاي كردكندي و ابتداي دشت چالدران واقع گرديده است مورد توجه بيشتر علاقمندان به تفريح و تفرج در اين مكان مي‌باشد.

ـ دره شاه بندلو:

دره شاه‌بندلو (و دره خان كه تالاب‌خان‌گل در اين دره در مرز ايران و تركيه واقع شده) كه شاخه‌اي از رودخانه زنگبار مي‌باشد مورد توجه بسياري از علاقه مندان و دوستداران طبيعت مي‌باشد.

ـ منابع آب شهرستان چالدران :

منابع آب شهرستان چالدران را در سه بخش آبهاي سطحي (رودخانه ها) ، آب‌هاي زيرزميني (چشمه ها، قنوات، چاه‌ها) و آبهاي راكد (تالاب‌ها) بررسي مي‌نماييم.

ـ آب هاي سطحي شهرستان چالدران :

رودخانه‌ها:

از حوزه آبريز اين شهرستان دو رودخانه آق‌چاي و زنگمار ماكو سرچشمه مي‌گيرد و به ترتيب به شهرستان‌هاي خوي و ماكو جريان پيدا مي‌كند و در خصوص هر كدام در شهرستان‌هاي مربوطه مطالبي ارائه گرديده است .

ـ آب هاي زيرزميني شهرستان چالدران:

در محدوده شهرستان چالدران در ارتباط با بيلان آبهاي زيرزميني آماري ارائه نشده است، ولي با توجه به اينكه منشاء رودخانه‌هاي آق‌چاي و زنگمار در اين منطقه واقع گرديده داراي چشمه‌سارهاي متعددي است كه چشمه‌هاي خودجوش تالاب‌ناور و آب‌معدني (ايستي‌سو «آب‌گرم») واقع در 7 كيلومتري غرب چالدران و آب‌معدني قره‌كليسا واقع در جنوب غربي قره‌كليسا و چهل‌بلاغ (قيخ‌بلاغ ) واقع در كيلومتر 13 محور چالدران، قره‌ضياءالدين از جمله

چشمه‌ها و آب‌هاي زيرزميني منطقه مي‌باشند.

ـ آب هاي راكد شهرستان چالدران :

ـ تالابها :

در محدوده شهرستان چالدران سد و درياچه‌اي وجود ندارد ولي تالاب‌هاي اين منطقه عبارتند از :

ـ تالاب ناور :

اين تالاب در دامنه كوه‌هاي مرزي ايران و تركيه در كنار روستاي ناور واقع است و آب آن از طريق چشمه‌هاي خودجوش بستر تالاب (كه يكي از سرچشمه‌هاي رودخانه آق چاي محسوب مي‌گردد) و همچنين از طريق ذوب برف دامنه كوه‌هاي اطراف تأمين مي‌گردد ومساحت اين تالاب، حدود 210 هكتار مي‌باشد.

ـ تالاب خان گل :

اين تالاب با وسعت حدود 200 هكتار در شمال غرب شهرستان چالدران در مرز ايران و تركيه واقع گرديده و آب آن از ذوب برف ها و چشمه‌هاي اطراف تأمين مي‌گردد و بوسيله‌ كوه‌هاي اطراف محاط شده است.

زمين شناسي شهرستان چالدران :

در محدوده شهرستان چالدارن روند عمومي چين ها و گسل هاي شمال باختر جنوب خاور است. از ساخت‌هاي بنيادي اين منطقه مي‌توان به گسل بدولي از توابع كليسا كندي اشاره كرد. مسن‌ترين سنگهاي منطقه شامل گنايس‌ها و شيت‌هاي پركامبرين مي‌باشند كه در سمت چپ جاده چالدران به خوي مشاهده مي‌شوند.

ـ لرزه خيزي :

شهرستان چالدران بر اساس آخرين نظريات علمي و تقسيم‌بندي استان آذربايجان‌غربي بر حسب پيش‌بيني احتمال وقوع در نواحي تخريبي متوسط قرار گرفته شده است.

خاكشناسي شهرستان چالدران :

خاك‌هاي مطالعه شده در اين شهرستان از نوع خاك‌هاي «ليتوسل» مركب از سنگ‌هاي خروجي در ناحيه خاك‌هاي «براوان» و«چسنات» مي‌باشند كه در نزديكي دوشان‌تپه و ارتفاعات آبگرم و سعدل از نوع خاك چسنات مي‌باشد و وضعيت فرسايش‌پذيري خاك شهرستان به اين ترتيب است كه 14درصد از وسعت آن فرسايش جزئي تا كم، 16درصد آن فرسايش متوسط و70 درصد فرسايش زياد تا خيلي زياد دارد.

پوشش گياهي شهرستان چالدران :

ـ جنگلها :

در شهرستان چالدران جنگل هاي زاگرس از بين رفته و فقط اشكوب جنگلي نمايان است كه در

حفظ زير اشكوب جنگل عمل مي‌نمايند و 59/0 درصد از اراضي شهرستان به جنگل اختصاص يافته است .

ـ مراتع :

پوشش گياهي غالب شهرستان مرتعي است و اين امر موجب گرديده كه دامپروري در اين منطقه رونق يافته و اكثر اهالي به شغل دامداري مشغول باشند. از وسعت 197000 هكتاري اين شهرستان، 45/88 درصد به مراتعي اختصاص دارد كه بيشتر از نوع مراتع ييلاقي و ميان بند هستند. اكثر مراتع اين منطقه دردامنه ارتفاعات مرزي دو كشور ايران و تركيه قرار گرفته اند.

بررسي وضعيت طبيعي شهرستان چالدران از لحاظ زيست محيطي و بررسي عوامل آسيب و تخريب :

كوهها و دشت ها :

سراسر نواحي مرزي شهرستان چالدران (مرزايران وتركيه) از كوههاي بلند كه امتداد شمالي ـ جنوبي دارند پوشش شده است و خط‌الرأس اين كوهها حوزه‌آبريز رودخانه‌زنگمار و آق‌چاي مي‌باشد. شيب اين كوه ها به طرف چالدران تند است و به فاصله كمي تا شهر چالدران فرود مي‌آيد. كوهها و دشت‌هاي اين شهرستان نيز همانند ساير شهرستان‌ها به لحاظ دخالت‌هاي متعدد انساني بخصوص چراي بي رويه و زودرس و مفرط كليه پوشش گياهي سير قهقرايي داشته و در بعضي مناطق به دلايل فوق گياهان «فرفيون» جايگزين گياهان مرتعي «خوشخوراك» شده و فرسايش‌پذيري اين مناطق بيشتر شده است و اين امر موجب گرديده كه اختلالاتي در مسائل زيست محيطي منطقه فراهم آيد.

منابع آب شهرستان چالدران :

آبهاي سطحي :

ـ رودخانه ها :

سرشاخه رودخانه زنگبار و قسمت وسيعي از سرشاخه رودخانه آق چاي در شهرستان چالدران واقع گرديده است. رشد جمعيت شهري و روستايي و ايجاد مراكز تجاري و كارگاهي آلودگي آبهاي اين شهرستان را فراهم نموده است تخليه فاضلابهاي روستاهاي ساحل رودخانه‌ها و همچنين ريزش فاضلاب شهر چالدران به رودخانه قره‌سو و همچنين وجود فعاليتهاي كشاورزي باعث مشكلات زيست محيطي مي‌گردد.

آب هاي زير زميني :

بطوريكه قبلاً در بخش آبهاي زيرزميني اشاره شد در زمينه آبهاي زيرزميني اين شهرستان اطلاعات كامل منتشر نشده است ولي قرار گرفتن شهر در مجاورت زمين‌هاي باتلاقي و چمن‌زارها نشان‌دهنده بالا بودن سطح آب‌هاي زيرزميني است. كه وجود چشمه‌هاي خودجوش در تالاب ناور و آب‌معدني ايستي‌سو در پاي كوه غرب چالدران نيز مؤيد اين مطلب است. بطور كلي عدم استفاده روستائيان از چاه جاذب مشكل عمده زيست محيطي در آبهاي زيرزميني دشت چالدران به شمار مي‌آيد و همچنين آلودگي رودخانه قره‌سو (كه از وسط شهر مي‌گذرد) كه انواع آلاينده‌ها را دريافت مي‌نمايد و با عبور به لايه‌هاي زيرين،

آبهاي تحت‌الارضي را با مشكل مواجه ساخته است.

آب هاي راكد :

در شهرستان چالدران درياچه و يا سدي وجود ندارد فقط قسمتي از آب پشت سد بارون در اين حوزه است كه در بخش شهرستان ماكو بدان اشاره شده است.

ـ تالاب هاي شهرستان چالدران :

ـ تالاب ناور :

در دامنه ارتفاعات مرزي ايران و تركيه واقع شده است و تبديل اراضي حاشيه‌اي وقطع نيزارهاي تالاب توسط اهالي روستاي ناور آسيب جدي بر پيكر تالاب وارد نموده و آن را تخريب كرده است.

ـ تالاب خان گل:

آب اين تالاب با ايجاد كانال در پايين دست توسط روستائيان در اثر خشكسالي‌اي چندين ساله آسيب ديده است و همچنين تعليف مراتع حاشيه بطورغيراصولي و غيرفني توسط دامداران باعث تخريب بيشتر اين تالاب گرديده است.

پوشش گياهي شهرستان چالدران :

ـ جنگلها :

از سطح كل اراضي 197000 هكتاري شهرستان چالدران فقط 59/0 درصد به جنگل اختصاص يافته است و در اثر دخالت‌اي انساني از بين رفته و تخريب يافته است. همين امر باعث گرديده كه حيات وحش منطقه نيز آسيب جدي ديده و فقط جانوراني كه با اين اكوسيستم سازگاري پيدا كرده‌اند يافت شوند.

ـ مراتع :

پوشش گياهي غالب اين شهرستان مرتعي است و در طول سال 295250 واحد دامي از مراتع زير اشكوب جنگل شهرستان چالدران تغذيه مي‌نمايند. اين در حالي است كه مراتع و زيراشكوب‌هاي جنگلي مذكور تنها جوابگوي 137847 واحد دامي يك دوره سه ماهه چرا مي‌باشند افزون بر اين چراي زودرس و بي‌رويه باعث از بين رفتن مراتع اين شهرستان مي‌گردد. اكوسيستم‌هاي شهرستان از نوع آسيب‌پذير شديد بوده و با توجه به مطالعات ميداني و منابع اكولوژيكي در دسترس توان اكولوژيكي مراتع در انتهاي سير قهقرايي است.

ـ بررسي عوامل آسيب و تخريب جنگلها :

فعاليت‌هاي مخرب انساني در جهت بهره‌برداري بيشتر از اين منابع به لحاظ آزونياز موجب آسيب و تخريب جنگلها در اين شهرستان گرديده است.

ـ بررسي عوامل آسيب و تخريب مراتع :

با افزايش جمعيت انساني به جمعيت دامي در شهرستان چالدران افزوده شده است. لذا با بهره برداري بي‌رويه از اراضي مرتعي از جمله چراي مفرط و بيش از ظرفيت مراتع و تبديل اراضي مرتعي به ديم‌زارها و بوته‌كني از اراضي مرتعي، مراتع اين شهرستان آسيب جدي ديده و تخريب يافته‌اند. رسوبات وارده به درياچه پشت سد مخزني بارون مؤيد اين مطالب است كه نظر هر بيننده را به خود معطوف مي‌كند.

ـ گونه هاي گياهي در حال انقراض :

ـ گون :

اين گياه داراي بيش از 270 گونه است كه اكثر آنها علفي هستند ولي گونه‌هاي حمايت شده آن شامل

انواع درختچه‌اي و بوته‌اي مي‌شوند كه از ديرزمان بعلت استفاده در سوخت و زمان كوچ عشاير چادرنشين و يا استفاده از شيره آن بعنوان كتيرا، نسل آن در حال انقراض مي‌باشد.

گونه Adonis vernalis ، چاوداركوهي، انواع بادام‌كوهي، انواع‌گلابي وحشي و انجير وگونه‌هاي باارزش با رويش‌گاه ارتفاع بالاي 1800متر بويژه در مراتع ييلاقي شيخ سيلو از ديگر گونه‌هاي گياهي در حال انقراض در شهرستان چالدران مي‌باشند.

ـ گونه هاي گياهي كمياب در شهرستان چالدران :

گون‌كتيرا، ادونيس، گل‌ماهور، زالزالك، كنگر‌فرنگي‌وحشي، انواع بادام‌كوهي، انجير، چاودار‌وحشي و گون هاي‌خوشخوراك، سروكوهي و گلابي‌وحشي از گونه هاي كمياب اين شهرستان مي‌باشند.

حيات وحش شهرستان چالدران :

ـ پستانداران :

شهرستان چالدران عليرغم دارابودن اكوسيستم‌هاي نادر و وضعيت توپوگرافيك و كليماتولوژي خاص خود و پيدايش شرايط زيستگاهي مناسب متأسفانه بعلت ايجاد ناامني در زيستگاه‌ها و فشار روزافزون و براثر استفاده ناصحيح از اراضي و تعدد اسلحه‌هاي گوناگون موجب دگرگوني زياد در حيات‌وحش منطقه علي‌الخصوص پستانداران بزرگ جثه شده است. در مناطق صخره‌اي ديگر از بز و پاژن خبري نيست و قوچ و ميش‌‌هاي منطقه از بين‌رفته و تنها در سالهاي اخير چند رأس از قوچ و ميش‌هاي رهاسازي شده در شهرستان ماكو در حد فاصل بخش شوط و چالدران ديده شده اند. خرس قهوه اي به ندرت ديده

مي‌شود ولي ساير پستانداران مثل زردبر، راسو، رودك، گرگ و سنجاب‌زميني و ساير پستانداران‌كوچك مشاهده مي‌شوند كه جمعيت سنجاب‌زميني نسبت به ساير گونه ها فراوان‌تر است.

ـ پرندگان :

در شهرستان چالدران پرندگان خشك‌زي و مهاجر آبزي زيست مي‌كنند. تالاب ناور در محدوده اين شهرستان از محل‌هاي نادري است كه محل تخم‌گذاري و جوجه‌آوري تعداد 10 ـ 8 قطعه درنا مي‌باشد . خالي از لطف نخواهد بود كه اعلام نماييم درنا در اين محل حالت تقدس دارد، گويا در گذشته يك فرد جوان اقدام به شكار اين درناها مي‌كند كه بعدها بعلت ناشناخته جوان مرگ مي‌گردد و مردم منطقه مرگ جوان را به شكار پرنده درنا ربط مي‌دهند و همه ساله در فصل بهار مردم و اهالي محل منتظر ورود درناها مي‌شوند و آمدن آنها را به اين خطه به فال نيك مي‌گيرند. از پرندگان خشكزي، كبك‌ها، انواع عقاب‌ها، لاشخورها و پرندگان سبكبال به وفور در اقصي زيستگاه‌هاي شهرستان مشاهده مي‌شوند. از پرندگان آبزي و كنار آبزي علاوه بر درنا، آنقوت، آبچليك، اردكهاو سليم‌ها در آبگيرهاي منطقة ناور وشيخ سيلو و دوشان تپه و قسمت جلگه‌اي و پست ساحل قره سو در قسمت شمالي چالدران ديده مي‌شوند.

ـ آبزيان :

موجودات آبزي اين شهرستان تاكنون مطالعه نشده اند ولي تجمع پرندگان گوياي غني بودن موجودات ريزآبزي به لحاظ تغذيه آنان مي‌باشد. از ماهيان رودخانه‌هاي اين شهرستان «سياه‌ماهي» و«سياه‌كولي» با‌ارزش غذايي متوسط و ماهي«سس» و «زردپر» و«خياطه» با ارزش اقتصادي كم را مي‌توان نام برد. ضمناً قرارگرفتن قسمتي از سد مخزني بارون در اين منطقه رونق صيد و صيادي را بدنبال داشته كه نشان از وجود ماهيان دارد.

ـ خزندگان و دوزيستان :

خزندگان و دوزيستان اين شهرستان در دو محيط آبي و خشكي مي‌زيند و دوزيستان به عنوان طعمه براي خزندگاني چون مارها هستند و خود نيز با تغذيه از حشرات در كنترل آنها نقش دارند. خزندگان و

دوزيستان نقش مهمي را در جايگاه زنجيره‌غذايي به عهده دارند. از گونه‌هاي مهم مي‌توان به : گرز مار (افعي)، مارآتشي، مار سياه سوجه، يله مار، مار‌جعفري، افعي‌تكابي، وزغ‌سبزمعمولي، انواع قورباغه‌ها، انواع لاك پشتها و انواع مارمولكها اشاره نمود.

ـ بررسي عوامل انقراض گونه هاي جانوري شهرستان چالدران :

جانوران اين شهرستان در اثر تهاجمات و دخالتهاي انساني بشدت كاهش يافته‌اند در اين رابطه از بين رفتن پوشش‌گياهي، تخريب مراتع و تبديل به زمينهاي زراعي، محدودشدن زيستگاه‌ها، شكار بي‌رحمانه حيوانات در بدو انقلاب به كمك سلاح‌هاي مدرن، توسعه شهري و افزايش جمعيت و بدون برنامه، ملاحظات زيست محيطي، افراد سودجو و فرصت‌طلب، عرصه را بر حيات‌وحش تنگ نموده و جانوران منطقه را در معرض انقراض قرار داده است.

ـ معرفي گونه هاي در حال انقراض شهرستان چالدران :

قوچ و ميش، كل و بز، خرس، پلنگ، اردك عسلخوار، راسو، سياه‌گوش، هما، دال و انواع پرندگان شكاري، كبك دري، اردك‌بلوطي، درنا، اردك مرمري، اردك سياه كاكل و آنقوت.

ـ معرفي گونه هاي جانوري خاص منطقه :

از گونه‌هاي جانوري خاص منطقه مي‌توان به «درنا» اشاره نمود كه تنها در ايران در شهرستان ماكو و چالدران مرحله حساس زادآوري را مي‌گذرانند و ديگر گونه جانوري موجود در شهرستان چالدران «سنجاب زميني» مي‌باشد.

شكارگاهها :

ـ معرفي گونه هاي گياهي موجود در شكارگاههاي شهرستان چالدران :

پوشش گياهي منطقه استپي است و گون‌ها عناصر تشكيل دهنده و ساختار گياهي آن هستند و گونه‌هاي

فورب زاگرس نيز آن را همراهي مي‌كند. فهرست گونه‌هاي گياهي به اختصار ذيلاً ارائه مي‌گردد : انواع كلاه‌ميرحسن، كل‌خروسك، گل‌گندم، قدومه، گاوزبان، ياسمن‌صخره‌اي، مارچوبه، انواع‌گون‌ها،

هميشه‌بهار، كنگر‌متراكم، فرفيون، پنيرك، بومادران، علف مار، ميخك، دم اسب، خاكشير تلخ، شاه تره، آلاله، لاله، كنگرخوراكي، گلايول چمن زار، زنبق، ريواس، گزنه‌سفيد، پونه، چشم‌گربه‌اي، وازدرختچه‌ها و درختان: ارس، بادام‌كوهي، نسترن‌وحشي، زالزالك، پسته‌وحشي، گلابي‌وحشي.

ـ معرفي گونه هاي جانوري موجود در شكارگاههاي شهرستان چالدران :

ـ پستانداران :

قوچ‌و‌ميش، خرس‌قهوه‌اي، شغال ، روباه، سنجاب‌زميني، خرگوش، زردبر، سمور، راسو، انواع‌جوندگان، گرگ.

ـ پرندگان :

كبك‌دري، كبك، كبك‌چيل، انواع‌پرندگان‌شكاري ولاشخورها، اردك سرسبز، اردك سياه‌كاكل، اردك مرمري، درنا، آبچليك، خوتكاو انواع سبكبالان.

ـ قوانين و مقررات شكار در شهرستان چالدران :

در اين خصوص در بخش استاني مطالب ارائه شده است.

ـ قوانين و مقررات صيد در شهرستان چالدران :

در اين زمينه قبلاً در بخش استاني بطور مشروح مطالب ارائه شده است.

ـ مناطق مجاز و مناطق ممنوعه شكار و صيد :

در شهرستان چالدران منطقه شكار ممنوع تا كنون به ثبت نرسيده و در كليه مناطق شكار با رعايت قوانين و مقررات شكار و صيد مجازمي‌باشد.

ـ گونه هاي آزاد براي شكار و صيد :

به جز پستانداران و پرندگان حمايت شده ساير گون‌ها براي شكار و صيد آزاد مي‌باشند.

ـ تاريخ و ساعات مجاز شكار و صيد :

در رابطه با تاريخ و ساعات مجاز شكار و صيد در بخش استاني مطالب ارائه گرديده است.

ـ امكانات شكارگاهها :

ـ ساختماني :

در اين شهرستان امكانات ساختماني براي شكارگاه‌ها وجود ندارد و زيرنظر اداره محيط زيست شهرستان ماكو اداره مي‌گردد.

ـ پرسنلي :

شهرستان چالدران در رابطه با شكارگاهها و حفاظت از آنها داراي پرسنل نبوده و بطوريكه در بخش ساختماني اشاره شد زير نظر محيط زيست شهرستان ماكو اداره مي‌شود و پرسنل محيط زيست ماكو وظايف محوله را به انجام مي‌رسانند.

ـ عوامل تهديد كننده گونه هاي گياهي و جانوري شهرستان چالدران :

از بين رفتن پوشش گياهي و تخريب مراتع و تبديل به زمين‌هاي زراعتي و محدود شدن زيستگاه‌ها، شكار بي‌رويه حيوانات در بدو انقلاب با اسلحه‌هاي مدرن و تعدد اسلحه‌هاي شكاري، توسعه شهري و افزايش جمعيت بدون ملاحظات زيست محيطي، تعداد بيش از حد دام، استفاده بي‌رويه از مراتع توسط افراد سودجو و فرصت‌طلب و عدم برخورد قاطع با اين افراد ضمن آسيب به گونه‌هاي گياهي به تبع آن تأثير منفي بر حيات جانوري گذاشته و گونه‌هاي جانوري منطقه نيز مورد تهديد قرار مي‌گيرند.

آلاينده ها :

ـ منابع انساني آلاينده و تخريب محيط زيست شهرستان چالدران :

ـ فاضلابها :

از مهمترين آلاينده‌هاي منابع انساني در شهرستان چالدران فاضلاب شهري مي‌باشد. كه از طريق كانال‌ها به رودخانه قره‌سو تخليه مي‌گردد. و بصورت روش چاههاي جاذب نيز دفع مي‌گردند و نهايتاً همراه با رودخانه به پشت درياچه و سد مخزني بارون تخليه مي‌شوند. اين مسئله علاوه بر اينكه سلامت آبزيان را به مخاطره مي‌اندازد در اكوسيستم رودخانه و چشم‌اندازهاي آن تأثير منفي مي‌گذارد در اين شهرستان سيستم تصفيه فاضلاب موجود نيست و فاضلابها بصورت خام به رودخانه قره‌سو تخليه مي‌گردند.

همچنين فاضلاب‌هاي كشاورزي كه به‌وسيله استفاده زارعين از سموم و كودهاي شيميايي (با زهكشهاو آب باران) از روي مزارع و درختان شسته شده، وارد آبهاي جاري مي‌شود و در آبهاي زيرزميني نفوذ كرده و آنها را آلوده مي‌سازد.

ـ زباله ها :

زباله‌ها علاوه بر آلوده‌تر كردن آب و خاك سلامت انسان و جانوران را به مخاطره مي‌اندازد. چرا كه زباله‌ها در اين شهرستان توسط گاري‌دستي و انباشت در محل‌هاي موقت و استفاده از كاميون و وانت‌هاي روباز جهت جمع‌آوري و دفن زباله بصورت مدرن و بهداشتي نبوده و موجبات آلودگيها وتغييراتي در محيط زيست منطقه مي‌نمايد. زباله‌هاي بيمارستاني همراه با زباله‌هاي شهري به همان محل دفن زباله‌هاي خانگي انتقال مي‌يابند. در مورد زباله‌هاي جمع‌آوري شده عمل بازيافت و طبقه‌بندي صورت نمي‌گيرد و بعلت نزديكي محل انباشت زباله به شهر باعث آلودگي زيست محيطي مي‌شود.

ـ منابع طبيعي آلاينده و تخريب محيط زيست شهرستان چالدران :

ـ سيل :

در شهرستان چالدران تاكنون سابقه‌اي به صورت وقوع سيل در شهر به ثبت نرسيده است ولي از آنجائيكه

سيل در تمام نقاط زميني مي‌تواند رخ دهد، بخصوص در سال‌هاي اخير بعلت بوته‌كني و تبديل اراضي مرتعي به زمين‌هاي زراعي و از بين‌رفتن پوشش گياهي، احتمال وقوع سيل در اين شهرستان نسبت به گذشته افزايش يافته است.

ـ زلزله :

شهرستان چالدران در كنار گسل بدولي قرار گرفته و از مناطق زلزله خيز محسوب مي‌شود و گاه‌بي‌گاه زلزله‌هاي خفيف و گاهاً شديد اين منطقه را تكان مي‌دهد. زلزله‌هايي كه بيشتر رخ مي‌دهند با قدرت ناچيز هستند كه فقط در بعضي از مناطق احساس مي‌شوند. زلزله بخشي از رفتار محيط اطراف ما است، كه بطور ناگهاني رخ مي‌دهد.

ـ آتش سوزي :

خطرات بالفعل و احتمال وقوع آتش‌سوزي در مراتع شهرستان وجود دارد و آتش‌سوزيها در اذهان عمومي خوشايند نيستند ولي اكولوژيست‌ها معتقدند كه آتش‌سوزي‌هاي سطحي نقش بسيار مهمي را در اكوسيستم بازي مي‌كنند و آن را بعنوان يك پديده اتفاقي در نظر نمي‌گيرند. اگر از آتش درست استفاده شود مي‌تواند بعنوان يك وسيله اكولوژيكي به انسان خدسمت نمايند.

ـ رانش زمين :

رانش زمين در اثر عوامل تخريبي و ثقل زمين (بعلت تجمع آب در سطح زيرين و غير قابل نفوذ) و سنگيني بر روي قطعه سوار شده رخ مي‌دهد. در شهرستان چالدران در مسير جاده روستايي و عشايري احداثي بدون مطالعات زيست محيطي در اثر بارش‌هاي فراوان در سال 1380 حدود پنج نقطه رانش زمين مشاهده مي‌گردد. اين آثار در كيلومتر 15 و دامنه‌هاي مشرف به چالدران قابل رويت است.

ـ هتل ها و مسافرخانه ها و بيمارستانها و آلودگي زيست محيطي ناشي از آنها :

ـ آلودگي ناشي از فاضلاب :

بموازات رشد جمعيت و توسعه فيزيكي شهر، مراكز خدماتي و درماني افزايش يافته است. در شهرستان چالدران فاضلاب هتل‌ها و مسافرخانه‌ها و مراكز درماني به روش چاههاي جاذب كه موجب آلوده شدن آب‌هاي تحت‌الارضي مي‌شود و نهايتاً از طريق لجن‌كش‌ها در كنار رودخانه و يا محيطهاي اطراف تخليه مي‌گردند كه موجبات انتشار انواع آلودگيها و مشكلات زيست محيطي را فراهم مي‌نمايد و سلامت ساكنين منطقه را تهديد مي‌نمايد.

ـ آلودگي ناشي از زباله :

زباله‌هاي محل‌هاي اقامتي و پذيرايي مسافران و مراكز درماني همراه با زباله‌هاي شهري بصورت ابتدايي جمع‌آوري و به محل‌هاي تخليه زباله و يا كنار رودخانه قره‌سو تخليه مي‌گردد. با توجه به اينكه زباله‌هاي مراكز درماني از نظر كيفيت و كميت با زباله‌هاي هتل‌ها و بيمارستانها و حتي زباله‌هاي شهري كاملاً متفاوت و نحوه دفع آنها از مهمترين مسائل مدرن و بهداشتي است، نبود اين توجه سبب گرديده كه سلامتي منطقه را با خطر جدي مواجه نمايد.

منابع و مأخذ :

ـ فرهنگ جغرافياي كوههاي كشور جلد اول / سازمان جغرافيايي و وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح

ـ پروژه مطالعات زيست محيطي استان آذربايجان غربي / اداره كل حفاظت محيط زيست آ.غربي

ـ طرح شناخت و احياي محيط زيست طبيعي استان آذربايجان غربي

ـ پروژه بررسي اكوسيستم‌هاي حساس استان / معاونت پژوهشي دانشگاه شهيد بهشتي تهران 76-1375

ـ پروژه ليمنولوژيك و اكولوژيك رودخانه‌هاي سيمينه رود ـ زاب ـ قطور ـ آق چاي / اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي

ـ طرح پژوهشي شناخت و احياي محيط زيست طبيعي

الف ـ بررسي وضعيت گونه‌هاي نادر گياهي و جانوري

ب ـ پروژه مطالعات ليمنولوژيك و حفظ تعادل اكولوژيك آبهاي داخلي استان / دانشگاه اروميه

ـ سيماي محيط زيست آذربايجان غربي / اداره كل حفاظت محيط زيست آذربايجان غربي

ـ بولتن‌هاي داخلي محيط زيست

ـ مقدمه‌اي براي شناخت محيط زيست / بهرام سلطاني كامبيز / انتشارات سازمان حفاظت محيط زيست

ـ ماهيان آبهاي شيرين / دكتر وثوقي غلامحسين ـ مهندس مستجير بهزاد / انتشارات دانشگاه تهران

ـ كتاب مارهاي ايران / دكتر لطيفي / انتشارات سازمان محيط زيست

ـ راهنماي صحرائي پستانداران ايران / ضيائي هوشنگ / انتشارات حفاظت محيط زيست

ـ مطالبات سنتز طرح جامع توسعه كشاورزي استان آذربايجان غربي / بخش محيط زيست ـ فرسايش و رسوب / مهندس مشاور جامع ايران سال 1377

بعدی >

اضافه‌ كردن نظر

JComments

تماس با ما

اطلاعات عمومی

اطلاعات توریستی

اقتصادی صنعتی و علمی

نقشه ماهواره ای شهرها

خالي‌ازسكنه

مركزي

ببه‌جيك

چالدران‌جنوبي

سيه‌چشمه

قرنقو

خضرلو

اضافه‌ كردن نظر