<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -

اين منطقه يادگار جنگهاي تاريخي ايرانيان و تركها ي عثماني در دوره حكومت سلسله صفوي بر ايران است عمده صنايع دستي كه در اين منطقه وجود دارند همانند منطقه ماكو توسط روستائيان و افراد كوچ رو و عشاير توليد مي گردد و شامل قالي بافي ـ گليم بافي ـ زيلو ـ جاجيم ـ خورجين ـ مفرش ـ نمد مالي و ريسندگي دستي الياف مي باشد.

قالي بافي

فرشهايي كه در اين منطقه توليد مي گردد عموماً درشت بافت و بسيار سفت و محكم و شكننده مي باشد ـ از نظر نقشه اغلب نقوش شكسته و هندسي ترنج دار و حيواندار دراين منطقه توليد مي گرددورنگ زمينه فرشها لاكي - سرمه اي - دوغي مي باشد. گره مورد استفاده در بافت اين قالي ها تركي بوده و از دار ايستاده براي اين منظور استفاده مي شود . اندازه معمول در اين فرشها اغلب كناره است (فرشهايي با طول زياد وعرض كمتر) عمده توليد اين منطقه مصرف داخلي دارد.

گليم بافي

همانند اكثر مناطق روستائي وعشاير نشين ايران توليد انواع گليم در اين ناحيه رايج است گليم هاي اين منطقه بيشتر توسط عشاير بافته مي شوند –جنس اغلب آنها پشم و گاهي پنبه وساير الياف سلولزي مي باشد . گليم فاقد پرز است ونحوه رد شدن پود از ميان تار هاي چله نقش ونگار آن را تشكيل مي دهد در گليم انتخاب چله ها وعبور دادن نخ هاي پود از ميان آنها توسط انگشتان دست صورت مي گيرد بنا بر اين از پارچه بافي ممتاز ومتمايز مي شود از نقوش هندسي وشكسته لچك وترنج دار در بافت اين گليم ها استفاده مي شود . گليم مهمترين دست بافته عشاير واقوام كوچ رونده است چرا كه به آساني حمل ميشود ونقش مهمي در بسته بندي وجابجائي وسايل واسباب روستائيان دارد. همينطور زيرانداز كسب وراحتي براي چادر هاي عشايري است.

ساير دست بافته ها

(جاجيم ـ خورجين ـ فرش ـ زيلو )

همانند منطقه ماكو-در اين منطقه نيز انواع خورجين- جاجيم مفرش وزيلو بافته ميشود كه هر كدام در زندگي عشاير وروستائيان جايگاه خاص خود را داراست . جاجيم نوعي زير انداز وروانداز است كه به وسيله دستگاه بافندگي افقي وتوسط ماسوره بافته مي شود فاقد پرز است واز دوام و استحكام خوبي برخوردار است. زيلو همانند جاجيم است اما اغلب از نخ هاي پنبه اي وساير الياف سلولزي در بافت آن استفاده مي شود. مفرش نوعي جاجيم است كه به عنوان رختخواب پيچ ونظير ساك دستي در هنگام كوچ عشاير از آن استفاده مي شود. روستائيان از خورجين براي مصارف مختلفي از جمله حمل وسايل و نگهداري وحمل آذوقه يا آويختن آن به ديوار خانه ها وستون سياه چادر ها براي حفظ ونگهداري آن از دست جانوران وحيوانات استفاده مي كنند.

نمد مالي

پرورش گوسفند در اين منطقه رواج فراوان دارد. گوسفندان اين ناحيه داراي پشم خوب ومرغوبي هستند. نمد مالي نيز همانند فرش وگليم وساير زيرانداز ها از جمله صنايع دستي است كه ارتباط مستقيمي با پشم گوسفند دارد. نمد از خيس كردن وماليدن پشم ها در محيط قليايي توليد مي شود. بر اساس فشار ومالش ورطوبت ساختمان فلس مانند ليف پشم شكسته شده والياف پشم در هم تنيده مي شود بدين ترتيب نوعي پارچه ضخيم بدون تار وپود وپشمي بنام نمد بدست مي آيد. نمد در زندگي عشاير وروستاييان نقش مهمي دارد. از آن به عنوان زير انداز پوشش آلاچيق و كومه ها- زين اسب و شتر و قاطر- لباس چوپانها و بسته بندي و حمل و نقل وسايل استفاده مي شود. نمد عايق رطوبتي و حرارتي خوبي است- نه سرما و نه گرما قادر به نفوذ از الياف بهم تنيده و ضخيم نمد نيست همچنين استفاده از نمد به عنوان زيرانداز عشاير را از خطر نيش مار و عقرب و ساير حيوانات خطرناك بيابانها و صحراهاي گرم محفوظ مي دارد.

ريسندگي الياف

ريسندگي دستي الياف در اين ناحيه براي برطرف كردن نياز مالي بافت گليم- فرش- جاجيم- زيلو- مفرش- خورجين- نمد و تأمين مصالح اوليه مورد استفاده در آنها رايج است. الياف پشم گوسفندان اين ناحيه بسيار مرغوب بوده و در ريسندگي توسط دوك و چرخ ريسندگي تخ هاي چند لايه و تابيدة مرغوبي توسط آنها تهيه مي شود.

فهرست منابع:

1- بررسي وضع صنايع دستي استان آذربايجان باختري و امكان توسعه آن- 1354 سازمان صنايع دستي

2- نمد مالي- پروانه گوهري- روابط عمومي صنايع دستي 1368

3- صنايع دستي كهن ايران- تأليف هانس اي وولف- ترجمه دكتر سيروس ابراهيم زاده- تهران 72

4- شناخت گليم- زهرا جزايري- سروش 1370

5- فرهنگ جامع فرش ايران- احمد دانشگر

6- مصاحبه با كارشناسان صنايع دستي آذربايجان غربي و شرقي و صنايع روستايي جهاد استان آ. غربي