شهرستان چالدران، یکی از شهرستانهای استان آذربایجان غربی است که در شمال غربی این استان قرار گرفته‌است. مرکز این شهرستان، شهر سیه چشمه است. آواجیق دیگر شهر آن است. این شهرستان در گذشته بخشی از شهرستان ماکو بود. زبان رایج در این شهرستان ترکی آذربایجانی و کردی کرمانجی می‌باشد. شهرستان چالدران بیشتر به خاطر جنگ چالدران شهرت دارد. در این جنگ که بین نیروهای شاه اسماعیل اول صفوی و سلطان سلیم اول عثمانی در ۳۱ مرداد ۸۹۳  خورشیدی رخ داد، غرب ایران که دیاربکر؛ غرب کردستان، و عراق عرب بود از ایران جدا شد. بقایای این جنگ در شهرستان، به صورت مزار شهدای جنگ و چندین مجسمه در محل جنگ و داخل شهر موجود می‌باشد.

چالدران به دلیل داشتن هوای سرد در فصل زمستان و خنک در فصل گرما، یکی از مناطق گردشگری استان می‌باشد. این شهر یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور آن است. تالاب «ناور» در مرزی‌ترین منطقه قرار گرفته‌است. مرداب‌ها و تالاب‌های متنوع، از جلوه‌های طبیعی این شهرستان است.

شغل مردم چالدران، کشاورزی و دامداری است و علی رغم اقدامات اخیر از سوی دولت برای ایجاد شهرک صنعتی، هنوز هم این خصیصه تغییر نیافته‌است. چالدران دارای دانشگاه پیام نور بوده و اقداماتی برای افتتاح دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه جامع علمی کاربردی در این شهر به انجام رسیده‌است. ورزشهای متداول شهرستان، فوتبال و کونگ فو توآست[نیازمند منبع]. همچنین چالدران دارای تیم والیبال به نام «آیدانه چالدران» است که یکی از تیم‌های دسته برتر کشور به شمار می‌آید.

از مناظر طبیعی و بناهای تاریخی دیگر این شهر به کلیسای طاطاووس یا قره کلیسا که آرامگاه یکی از حواریون است ، روستای دلیک داش، روستای قاشقا بلاغ، گیخ بلاغ و آبگرم می‌توان اشاره نمود.

سد بارون که به نام سد ماکو شناخته می‌شود در ۲۰ کیلومتری مرکز شهرستان واقع شده‌است. استفاده از ذخایر آب زیرزمینی که در سالهای اخیر آغاز شده از عوامل پیشرفت کشاورزی منطقه بوده‌است.

میزان جرایم و هتک حرمت مردم در این شهر بسیار پایین است[نیازمند منبع].

بارش باران شدید و برف سنگین در منطقه چالدران به کرات دیده می‌شود. برای نمونه، در زمستان سال ۱۳۸۴ به دلیل بارش سنگین برف، تمام راههای اصلی و فرعی شهرستان و ۳۰۰ روستای اطراف آن برای مدت دو هه مسدود بود و میزان برف در کنار جاده به سه متر می‌رسید. یا در سال ۱۳۸۳ گردبادی سهمگین در منطقه «گوروگول» (مرداب خشک) روی داد به گونه‌ای که منجر به کشته شده یک نفر از عشایر گردید[نیازمند منبع]. سیل یکی از پدیده‌های شهر است که گاه ارتفاع آن در رودخانه مرکزی شهر به شش متر می‌رسد و خسارات جانی و مالی زیادی را در پی دارد.


جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۴۴۵۷۲ نفر بوده‌است که از این تعداد ۲۲۳۴۵ نفر آنان مرد و ۲۲۲۲۷ نفر آنان زن بوده‌اند.

تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابرآنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۸۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است: [۱]
بخش‌ها

* بخش مرکزی
* بخش دشتک

شهرها

* شهر آواجیق
* شهر سیه چشمه

دهستان‌ها

دهستان‌های بخش دشتک

* دهستان آواجیق شمالی
* دهستان آواجیق جنوبی

دهستان‌های بخش مرکزی

* دهستان چالدران شمالی
* دهستان چالدران جنوبی
* دهستان ببه‌جیک

مکان های دیدنی و تاریخی

شهرستان چالدران علاوه بر جاذبه های طبيعی و بناهای تاريخی و ديدنی از اهميت تاريخی نيز برخوردار است. آوردگاه چالدران که محل جنگ معروف چالدران بوده و مقبره شيرين و فرهاد از مهم ترين مکان های ديدنی اين شهرستان به شمار می روند.

صنايع و معادن

صنایع شهرستان چالدران محدود به صنایع دستی و صنایع کوچک کارگاهی است. این منطقه در مسیر توسعه قرار دارد و هنوز صنعت بزرگ و قابل توجهی در آن دیده نمی شود.

کشاورزی و دام داری

چالدران یک منطقه ی كشاورزی است و اغلب ساكنين آن به كشاورزی و دام داری اشتغال دارند. محصولات گندم و جو، تره بار، گياهان علوفه ای و سيب عمده ترين محصولات آن به شمار می آیند. در زمينه ی دام داری هم به لحاظ كوهستانی بودن و وجود مراتع نسبتا كافی دام و انواع فراورده های دامی نيز در ليست صادرات این شهرستان قرار دارد

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

نام سابق سيه چشمه «قره عينی» بود كه طبق روايتی از نام پدر و پسری كه« قره» و«عينی» نام داشتند و اولين ساكنان اين منطقه بودند؛ گرفته شده است. به روايتی ديگر، نام سيه چشمه از منطقه ای نيمه باتلاقی و چمن زار به نام قره بلاغ (سيه چشمه) گرفته شده است. سيه چشمه يا چالدران، بين شهرهای خوی و ماكو با وسعتی معادل 5000 كيلومتر مربع واقع شده است. منطقه چالدران كه در اين قسمت از استان قرار گرفته، ‌به علت وقايع جنگ های شاه اسماعيل اول با سلطان سليم عثمانی اهميت تاريخی دارد. مركز این منطقه همان سيه چشمه است كه سابقه تاريخی آن به حدود پنج قرن پیش می رسد. از آثار تاريخی آن، می توان به قره كليسا و مقبره صدرالدين - وزير شاه اسماعيل - اشاره كرد. در پيرامون اين منطقه؛ مقبره يا سكونت گاه صخره ای فرهاد و شيرين قرار دارد كه قدمت آن به دوره اورارتو ها می رسد.

مشخصات جغرافيايي

چالدران یکی از شهرستان های استان آذربایجان غربی است که در ناحیه ی شمال باختری این استان قرار گرفته است. مرکز شهرستان چالدران در درازای خاوری 44 درجه و 22 دقيقه و پهنای شمالی 39 درجه و 3 دقيقه و ارتفاع 194متری از سطح دريا واقع شده است. اين شهرستان از شمال به ماكو و از باختر به مرز ايران و تركيه و از جنوب به شهرستان خوی محدود می شود. چالدران در منطقه ای كوهپايه ای برافراشته شده و آب و هوای آن معتدل و نيمه مرطوب است. راه سيه چشمه - خوی، به سمت جنوب خاوری به درازای 87 كيلومتر از مسیرهای دسترسی به این منطقه هستند. این مسیر عبوری از 7 كيلومتری سيه چشمه به صورت راه اصلی به درازای 9 كيلومتر به سوی مرز بازرگان پيش می رود. راه فرعی سيه چشمه - قره ضياء الدين، به سوی خاور به درازای 65 كيلومتر نیز از دیگر راه های دسترسی به این منطقه است.

Chaldoran city, one of the West Azerbaijan province in north-western province gained. Center of the city, the city is Syh spring. Vajyq other city is. In the past, the city was part of Maku city. Common language in this city is Azerbaijani Turkish and Kurdish Kurmanji. Chaldoran city more known for Chaldoran war. The war between the forces of the first Safavid Shah Ismail and the first Ottoman Sultan Selim in the August 31 solar occurred 893, the West that Iran Diyarbakir; West Kurdistan and Arab Iraq was Iran was isolated. Remnants of war in the city, a grave war martyrs and war, and several statues in place within the city are available.

Chaldoran due to cold weather in winter and cool in the hot season, is one of the areas of Tourism. The city of cities is the highest. Wetland "Navr in the region gained Mrzytryn. Lagoon pools and a variety of natural effects is the city.

Occupation Chaldoran people, agriculture and animal husbandry, and despite recent government efforts to create industrial town still features at this Nyafthast. Chaldoran with Payam Noor University and action for opening and Islamic Azad University Islamic Azad University in this city do Rsydhast. Common city sports, football and kung fu Tvast [citation needed]. Chaldoran volleyball team has also called Ydanh Chaldoran is one of those top teams in the country is considered.

Of landscapes and other monuments of this city, or Cathedral Tatavvs Nagorno tomb church that is one of the disciples, Dlyk kiln village, village Qashqa Gorge, Gorge Gykh and spa can be cited.

Baron Dam to Dam Maku known name in the city center is located 20 km. The use of underground water reserves in recent years started from the agricultural area was the development factors.

Crime rates and outrage people in this city is very low [citation needed].

Severe rain and heavy snow in the region Chaldoran frequently seen. For example, in the winter of 1384 due to heavy snow precipitation, all main roads and sub-city and 300 villages surrounding deprived for two blocks and the amount of snow along the road to reach three meters. Or formidable hurricane in 1383 in "Gvrvgvl (Dry Lagoon) occurred in such a way that leads to a dead person was the tribes [citation needed]. One of the city flood phenomena that sometimes its height in the central river reaches six meters and a lot of financial losses and Johnny is following.


The city's population according to Census 1385 was the equivalent to 44,572 people from this number 22,345 were males and 22,227 of them were they were female.

Administrative divisions of the city, Bnabranchh the 1385 Census Survey results provided the whole country, by sector, cities, villages and rural areas is as follows: [1]
Sections

Central Department
* Department Dashtak

City

* City Vajyq
* City Syh springs

Dhstanha

Municipalities Section Dashtak

* Village North Vajyq
* Village South Vajyq

Municipalities in the central part

* Village North Chaldoran
* Village South Chaldoran
* Village Bbhjyk
Spectacular and historic sites

In addition to city Chaldoran natural attractions and historical monuments and visiting the historical significance is. Chaldoran battleground where the war was known Chaldoran Shirin and Farhad Tomb of the most important places to see this city are considered.

Industries and Mines

Industrial city Chaldoran limited to small industries and handicrafts workshop is. This region is the development path and still large and significant industry that can not be accessed.

Agriculture and ranching

Chaldoran an agricultural area and most of its residents engaged in farming and ranching. Wheat and barley products, vegetables, forage plants and major apple products are considered. In terms of both the ranching and mountainous pastures are relatively efficient types of livestock and livestock products in the export list is the city

Appellation and historical background

Former name Syh spring "Nagorno-objective" that the account name of the father and son that "Azerbaijan" and "objective" and had the name first inhabitants they were taken. To another account, the name springs from the regional semi Syh marsh and meadow called Nagorno Gorge (Syh spring) has been taken. Syh Chaldoran springs or between cities, nature and extent Maku equivalent 5000 square kilometers is located. Chaldoran area in this part of the province were due to events War of Shah Ismail the first Ottoman Sultan Salim has historical significance. Center of this region is the source Syh historical background it appears nearly five centuries ago. Historical monuments, the church can be the tomb of Nagorno-Sadr - Minister Ismail - pointed. Around this area; sometimes rocky tomb, or residence is located Farhad and Shirin, which dates back to the period of Urartu appears.

Geographical Profile

Chaldoran city of West Azarbaijan province in north western area of this province is located. Chaldoran city center 44 degrees east in length and width and 22 minutes North 39 degrees and 3 minutes and 194 meters height above sea level is located. Maku this city to the north and west to the border of Iran and Turkey to the south city and nature is limited. Chaldoran a mountain, raised in the region and its climate is temperate and semi-humid. Syh Springs Road - temper, towards the southeast to 87 km length of routes to access this area. The 7 km route passing the main road to Syh springs to length of 9 km border business forward. Syh-way spring - Nagorno Zia al-Din, a length of 65 km to the east as well as other ways to access this area.