قلعه بسطام یکی از بزرگ ترین محوطه های باستانی اوراتوبی جهان به شمار می رود و از نظر وسعت، سومین محوطه اوراتوبی شناخته شده در دنیا است.

دژ بسطام يا قلعه بسطام در 44 كيلومتري غرب بخش قره ضياء الدين و در منطقه اي به وسعت 32 هكتار در روستاي بسطام واقع شده است . قدمت ساخت اين قلعه بر اساس كتيبه اي كه از خودروساي دوم يكي از پادشاهان اورارتويي كشف شده است بين سالهاي 645 و685قبل از ميلاد ميباشد .

اين قلعه داراي سه بخش عمده شامل ساختمان شرقي محوطه مسكوني (كه افسران و كارمندان عالي رتبه با خانواده هايشان در آنجا زندگي ميكردند) و خود قلعه ميباشد. ساخنماتن شرقي داراي يك ديوار سراسري پشت بندان است و محوطه حدود دو هكتار را در بر مي گيرد .

قلعه بسطام از سه قسمت تشکیل شده است:
پایین قلعه: دروازه ها، محل استقرار سربازان و اصطبل.
ميان قلعه: معبد خدای خدایان اورارتو و یکی از انبارهای بزرگ آذوقه.
بالای قلعه: سکونت گاه و محل فرماندهی.

بر اساس آثار اورارتويي دژ بسطام يك پائين قلعه يك ميان قلعه كه معبد خدايان اورارتو و يكي از انبارهاي بزرگ آذوقه در آنجا قرار داشته است و يك بالا قلعه را شامل مي شود . بالا قلعه در بلندترين نقطه دژ واقع شده است و احتمالا كاخ حاكم درآن قرار داشته است بر اساس شرايط تاريخي مادها باشكست دادن آشوريها دو فتح نينوا قدرت مطلق را در منطقه بدست گرفته و اورارتوها هم به تدريج به مركز حكومت خودشان كه اطراف درياچه وان در تركيه فعلي بو عقب نشيني كردند و بالخره براي هميشه از صحنه تاريخ ناپديد شدند.

منبع:

سازمان میراث فرهنگی