معرفی آذربایجان غربی - اقلیم و آب و هوای آذربایجان غربی
آب هاي زيرزميني آذربایجان غربی
آب ها ی زيرزميني شامل چشمه ها – قنوات و چاه هاست.كل پتانسيل آب هاي سطحي قابل استحصال استان 5/5 ميليارد متر مكعب و پتانسيل آب هاي زيرزميني 25 ميليارد متر مكعب مي باشد كه 191/1 ميليارد متر مكعب از آب هاي منابع زيرزميني استان به وسيله 4154 حلقه چاه عميق و 28195 حلقه چاه نيمه عميق استخراج مي شود و به مصرف مي رسد.400 هكتار از زمين هاي كشاورزي استان ابي هستند و روي هم رفته براي آبياري هر هكتار مزرعه سالانه 10 هزار متر مكعب آب مصرف مي شود.به عبارت ديگر 4 ميليارد متر مكعب آب در استان به مصرف كشاورزي مي رسد كه با وجود ساخت چند سد در استان نزديك به نيمي از آب كشاورزي وبيش از نيمي از آب شرب از آبهاي زيرزميني تأمين مي شود كه البته به دلايل مختلف كاهش بارندگي (نصف سال گذشته در سال جاري)پائين بودن راندمان آبياري كشاورز – حفر چاه هاي غيرمجاز و تخليه سفره هاي زيرزميني خصوصا برداشت هاي بي رويه و خارج از توان منابع افت آب هاي زيرزميني را به دنبال داشته در بخشي از دشت هاي آذربايجان غربي زنگ هاي خطر را به صدا درآورده است و به همين منظور و به دليل افت آب هاي زيرزميني است كه در دست هاي فيرورق – كشمش تپه – قالقاچي و كهريز اروميه برداشت از منابع زيرزميني در تاريخ 1/11/86 ممنوع شده است.
ج) آبهاي معدني
اصولا آب هاي معدني به آب هايي اطلاق مي گردد كه نسبت به آب هاي معمولي از نظر ميزان مواد معدني – نوع مواد معدني و گاز و همچنين درجه حرارت تفاوت داشته باشند.گرماي اين گونه چشمه ها مي بايست از ميانگين درجه حرارت چشمه هايي كه در ناحيه آب معدني وجود دارند حداقل 10 درجه بالاتر باشد.
منشاء تشكيل آب هاي معدني:
1- آب های جاری در سطح زمین
2-آب های گرم با منشا ء ماگمایی
3-آب های محبوس درسنگ های رسوبی
دسته اول : از طريق درزها و شكاف ها به اعمال زمين نفوذ كرده و به يك مخزن گرم مي رسند. در اينجا به علت مجاورت با مخزن گرم كسب انرژي حرارتي نموده و دوباره از بين درزها و شكاف هاي ديگر به سطح زمين مي رسند و در اين مسير به علت گرماي زياد مقداري از مواد معدني را نيز در خود حل مي نمايد.درجه حرارت اين نوع آب ها از 40 درجه سانتي گراد تجاوز نمي كند.
دسته دوم : در حقيقت نيمه آزاد شدن بخار اب هاي فراوان از ماگما هستند. تركيب اين آب ها تابع سنگي است كه از آن منشاء گرفته و معمولا داراي درجه حرارت بالايي مي باشند.
دسته سوم :آبهايي هستند كه در سنگ هاي رسوبي محبوس مانده و به نام آب هاي فسيل واتر (Fossile Water) معروفند. بعضي از اينگونه آب ها در زمان حفر چاه هاي نفت فرصت بالا آمدن و ظهور به سطح زمين مي يابند.در ايران آب گرم هاي موجود در مناطق غيرآتشفشاني عموما مرتبط با گسل هايي هستند كه همواره به عنوان يك مجرا و معبر جهت عبور اين آب ها عمل كرده اند.در مناطق فعال حتي پس از وقوع زلزله كه منجر به حركت اين گسل ها مي گردد. گاهي اوقات باعث تغيير مظهر چشمه هاي آب گرم يا گل آلود شدن آنها گشته است.درمجموع در سراسر ايران بيش از 360 چشمه آب معدني وجود دارد كه تقريبا اكثر قريب به اتفاق آنها شناسايي و مطالعه شده اند وجود اين چشمه ها علاوه بر ويژگي هاي درماني كه مورد توجه مردم است از نظر انژري ژئوترمال (Geotrmal) یا جنبه هاي توريستي نيز اهميت فراواني دارند.آذربايجان غربي با دارا بودن چشمه هاي معدني مثل چشمه معدني زندان تخت سليمان تكاب ،استخر بوكان در داخل شهر بوكان، چشمه هاي كاني گراوان در بين جاده مهاباد و سردشت ، آب معدني زنبيل اروميه ، چشمه معدني ويشلق و ايواوغلي و شوربولاغ و بيلوار و زارعان و دسته دره خوي، آب گرم ايستي سو – آب گرم هفتابه و ... اين استان با بيش از 30 حلقه چشمه انواع آب هاي گرم و معدني حدودا نزديك به 10% چشمه هاي كشور را به خود اختصاص داده است.
مهمترین آب گرم ها عبارتند از :
آب گرم احمدآباد تخت سليمان
در 45 كيلومتري شهرستان تكاب به فاصله 310 كيلومتري فرودگاه اروميه بين احمدآباد عليا و كوه زندان در حاشيه اثر تاريخي و بين المللي تخت سليمان واقع شده است. اين اب گرم خواص درماني دارد.
آبگرم شوط
در 27 كيلومتري جنوب شرقي ماكو و به فاصله 265 كيلومتري از فرودگاه اروميه واقع شده است. اين مجموعه بدون متولي و مورد استفاده عموم قرار مي گيرد.
آبگرم ايستي سو- سلماس
در 69 كيلومتري جاده اروميه و سلماس و در 45 كيلومتري فرودگاه اروميه واقع شده است. روزانه هزاران نفر به اين محل مراجعه و از خواص درماني آن استفاده مي نمايند.
آب گرم گراو
در 500 متري جاده مهاباد – سردشت و 240 كيلومتري فرودگاه اروميه واقع شده است.
چشمه هاي آب معدني
چشمه معدني شگفتي چالدران
در دامنه كوه هاي آق بولاغ و شمال دهكده شگفتي در منطقه چالدران و در فاصله 223 كيلومتري از فرودگاه اروميه واقع شده است.
چشمه معدني آب گرم هفت آباد
در 45 كيلومتري اروميه واقع شده است.
چشمه معدني آغ گل
در 22 كيلومتري شمال غرب شهرستان خوي در مسير خوي – قره ضياءالدين به فاصله صد کیلو متری از سد آغ گل و در جوار قريه اي به همين نام قرار دارد.در كنار اين چشمه ، چشمه هاي معدني ديگري قرار گرفته كه از تجمع رسوبات موجود در آب آنها ناهمواريها و پستي بلندي هاي طبيعي با مناظري زيبا تشكيل شده است.يكي از عوارض به صورت پلي بر روي رودخانه مجاور چشمه ظاهر گشته كه در نوع خود بي نظير مي باشد (گردشگری ومیراث فرهنگی،صص10-4).
از ديگر چشمه هاي معدني كه مي توان برشمرد عبارتند از :
خوي : چشمه رازي – چشمه كلوانس – دسته دره – قارنجه – چشمه خالي – چشمه ويشلق – چشمه نوايي – زارعان – بيلوار
سلماس :چشمه ميناس – صدقيان
ماكو : چشمه باش كندي – چشمه زي سو – شاه آباد – سيه چشمه
اروميه : چشمه زنبيل (افشار سيستاني،1369،صص80-72).
| < قبلی | بعدی > |
|---|