معرفی آذربایجان غربی - معرفی و پیشینه تاریخی آذربایجان غربی
تاریخ باستان استان
آذربايجان از ديدگاه باستان شناسي داراي اهميت بين المللي است. غار قازليق در آذربايجان شمالي از 10000 سال پيش محل سكونت انسان ها بوده است و آثار حك شده بر ديوارهاي آن امروز پا بر جاست.
در آذربايجان ايران نيز آثار گرانبهايي به دست آمده است كه نشانگر تمدن چندين هزار ساله است. از آن جمله تپه حسنلو كه در سال 1947 توجه باستان شناسان جهان را به خود معطوف كرد تمدن 3700 ساله اي را بيان مي كند.
به دست آمدن جام زرين كه اينك در موزه ايران باستان نگهداري مي شود نشان از وجود تمدني والا و پيشرفته دارد. باستان شناسان بزرگ جهان از جمله رابرت دايسون (R.H. Dison) از دانشگاه پنسيلوانيا در سال 1956 اين تپه را از دژهاي ماننا شناسايي كرد. تپه ديگري در گوي تپه در حومه اروميه (6كيلومتري اين شهر) در سال 1948 به سرپرستي برتون براون انگليسي مورد كاوش قرار گرفت و يك صفحه مفرغي با تصوير گيل گميش به دست آمد و رابطه سومريان با آذربايجان را به وضوح عيان ساخت. در كنار آن آلات و ابزار مفرغي ديگري به دست آمد كه به دوران سومريان مربوط مي شد. در اين منطقه جمجمه انسان هاي شمالي ديده شد. ظروف سفالين صيقلي و قرمزرنگ يا خاكستري كه به سفالهاي هيتي در آسياي صغير مشابهت داشت به دست آمد.در ناحيه ماكو در سال 1924 مجسمه اي به دست آمد كه به هزاره سوم قبل از ميلاد مربوط مي شد.در طالش توسط باستان شناس معروف دومورگان گورهايي كشف شد به همراه ابزارآلات و اشياي مفرغي كه به سال 2100 قبل از ميلاد مربوط مي شد. در اينجا علاوه بر زوبين و داس ، خنجر و شمشير ف مجسمه هاي كوچك حيوانات نيز به دست آمد.
در 30 كيلومتري تبريز در نزديكي خسروشاه در محلي به نام قره تپه در مرداد ماه سال 1339 توسط يك گروه انگليسي به سرپرستي مستر چارلز برني” Burny ..Charlz" استاد دانشگاه منچستر آثاري مربوط به 2500 سال قبل از ميلاد به دست آمد.
دكتر جواد مشكور در كتاب نظري به تاريخ آذربايجان از تمدن هاي چندي نام مي برد كه همگي داراي زبان التصاقي بوده و حكومت هاي پايداري در آذربايجان برقرار كرده اند.از آن جمله از تمدن و حكومتهاي هوريان ، لولوئيان ، ماننا ، آشوريان ، اورارتو و مادها نام مي برد و كتيبه هاي فراواني كه از اين حكومتها در جاي جاي آذربايجان باقي مانده است سخن مي راند.
از آن جمله از كتيبه هو – او – اور كه به خط هيتي هورلي آمده است و مربوط به قرن 15 قبل از ميلاد است و به هوريان منصوب است نام مي برد. از لولوئيان كه با ايلاميان قرابت زباني دارند از كتيبه اي در 2200 قبل از ميلاد در جنوب غربي درياچه اروميه ياد مي كند.
دكتر جواد مشكور قرابت اين كتيبه با سنگ نبشته اي بر صخره اي بر سر پل ذهاب را يادآور مي شود.
از گوتيان كه قرابتي با عيلاميان دارند در كوه هاي زاموا (Zamua) در آذربايجان سنگ نبشته هايي مانده است كه خوانا نيستند.
كتيبه ديگري در بسطام از بخش قره ضياءالدين از توابع شهرستان خوي به دست آمده است كه امروز در موزه ايران باستان نگهداري مي شود و داراي 16 سطر مي باشد.سنگ نبشته نشتيبان در دره ی قره كوه نزديك سراب ، كتيبه داش تپه در جنوب درياچه اروميه به سده 19 قبل از ميلاد مربوط مي شود.
در سال 1947 نيز در نزديكي سقز در محل ايزيرتو «Izirtu» پايتخت ماننا گنجينه اي به دست آمده كه آن را به هنر سكايي نسبت دادند. مانناها حدود سال هاي (660-659) از سكاها شكست خوردند. همه اين كتيبه ها و آثار هنري به دست آمده امروز موجودند و از تاريخ چند هزار ساله اراضي امروزي آذربايجان خبر مي دهند و اين نشان مي دهد كه آذربايجان در طول هزاره هاي قبل از ميلاد داراي تمدن والايي بوده است(كريمي، 1384 ص29-27).
| < قبلی | بعدی > |
|---|