روستاي تمتان كه در 20 كيلومتري اروميه ـ سرو واقع شده است در مجاروت آثار تاريخي با ارزش مانند غار تمتان ، استحكامات نظامي و مقابر دوره اورارتو و بقاياي ديواره هاي يك قلعه اربابي قرار دارد ، مقابر كشف شده شامل سه مقبره معمور و دو مقبره مخروبه دوره صفوي است . از سه مقبره نسبتاً سالم يكي داراي سنگ قبريست كه تاريخ آن 1110 هجري قمري و شخص مدفون در آن هم عصر حكومت شاه‌سلطان حسين صفوي است . مقبره‌هاي سه گانه و دو مقبره مخروبه تمتان در يك رديف قرار گرفته اند و همگي از بيرون به صورت چهار ضلعي به نظر مي آيند ، ولي از داخل بصورت پلان مدورند . مصالح بكار رفته از سنگ هاي تراش دار و سنگ هاي رودخانه اي و آجر است . مقبره وسطي از نظر نوع سنگ كاري داراي نظم و دقت خاصي است و تصور مي شود كه از نظر زمان با دو مقبره ديگر  تفاوت دارد . اين مقبره برخلاف دو مقبره طرفين آسيب كمتري ديده است . شيوه سنگ كاري يكي از مقابر مانند بخش تحتاني كليساي سورپ سرگيس است و مشابهت فراواني به فرم معماري دوره ايلخاني دارد . معماري مقابر غير از سنگ كاري ، بسيار ساده و   فاقد تزئين است .

از ديگر مقابر تاريخي اروميه مي توان مقبره خان دره سي ، مقبره ناناسي واقع در روستاي ناناس مقبره تاري تپه و مقبره سنگي خانقاه را نام برد كه همگي متعلق به هزاره اول قبل از ميلاد هستند .