كليساي ننه مريم ارويه قديمي ترين كليساي كشور است كه قدمت آن به 1950 سال پيش برمي گردد . اين بنا بر اساس مستندات متعدد تاريخي در دوران قبل از مسيحيت آتشكده واز معبدهاي زرتشتيان بوده است و پس از رواج مسيحيت از مراكز علمي و حوزه اي مسيحيان به شمار مي رفت. كليساي ننه مريم اروميه در كنار كليساي شرق آشور واقع شده است و تاريخ ساخت آن به سال 32 ميلادي برمي گردد و از كليساهاي قديمي جهان به شمار مي رود.

ساختمان كنوني كليساي ننه مريم بويژه گنبدها طاقها و پايه هاي آن بر اساس نظر كارشناسان باستان شناسي متعلق به دوره ساساني است و معماري داخلي آن آميزه اي از معماري ساساني و پارتي است .

در چپ و راست دالان ورودي كليساي ننه مريم دو دهليز با سنگ قبر هاي نوشته شده قرار دارد كه محل دفن روحانيان مسيحي بوده است و سنگ قبر فعلي در دهليزها متعلق به سه تن از رهبران كليساي شرق آشور و يكي از مبلغان كليساي اورتودوكس روسيه مي باشد. در سمت راست محراب دالان تنگ و كوتاهي قرار گرفته كه در ديوار راست اين اطاق اجاق ديواري تعبيه شده واز آن براي پخت نان مفدس انفاده مي كردند. در كنار اين تنور حوزچه اي سنگي در داخل ديوار براي غسل تعميد كودكان ايجاد شده است.

در سال 642 ميلادي كليسا توسط شاهزاده خانم چيني بنام بافري مرمت شده است و نماي بيروني آن بارها دستخوش تغيير و بازسازي شده است . پشت‌بام كليسا در حال حاضر با شيرواني پوشش گرديده است كه اين خود تناسبي با معماري اصلي ندارد .

همانگونه كه اشاره شد اين مكان قبل از اينكه تبديل به كليسا شود معبدي بوده متعلق به زرتشتيان كه با تغييرات بعدي به اين صورت درآمده است و در حال حاضر يكي از مهمترين كليساهاي آشوري مي باشد كه از آن به عنوان عبادتگاه استفاده مي شود .

اين كليسا فاقد تزئينات ويژه و نقاشي و گچبري مي باشد زيرا به علت اعتقادات خاص آشوريان كه در تمام كليساهاي آنها اعمال مي شود از هر نوع آرايش و تزئين در كليساها خودداري مي نمايند .