خانه كبيري در بخش مركزي قسمت قديمي شهرستان خوي در ضلع شمالي كوچه امير قرار گرفته و از سه طرف مشرف به كوچه مي باشد ( ساختمان با محوطه بصورت سه نبش احداث گرديده ) و داراي دو درب ورودي مي باشد كه يكي از ضلع غربي به محوطه بنا كه كف محوطه نسبت به كوچه حدود 7 سانتي متر پايين تر قرار گرفته است و ديگري از ضلع شمالي بداخل ساختمان مي باشد . در قسمت جلو ساختمان حوض نسبتاً كوچكي با عمق حدود 50 سانتيمتر قرار گرفته و در قسمت جنوبي محوطه ساختمان مخروبه اي كه آوارهاي پشت بام بداخل ريزش كرده مشاهده مي گردد ، در ضمن با ديگر خانه قديمي شهرستان خوي آقاي دكتر قرباني فاصله چنداني ندارد . با توجه به مدارك موجود و فرم معماري مي توان اظهار داشت كه احداث اين بنا متعلق به اواخر دوره قاجاريه مي باشد و در وسط نقاشي رسم شده در سالن طبقه اول تاريخ 1382 ذكر شده است كه احتمالاً قمري مي باشد و مربوط به 41 سال قبل مي شود . (سال 1381 هـ . ش ) ساختمان كبيري در قسمت مركزي ( سالن طبقه همكف و سالن طبقه اول ) بصورت دو طبقه با مصالح سنگ لاشه و آجر و خشت خام و در داخل با اندود گچ كاري ، گچ بري و نقاشي و از بيرون با اندود كاهگل احداث گرديده است . قسمت خارجي ساختمان بصورت خيلي ساده با اندود كاهگل پوشانيده شده و نماي مشرف به محوطه بنا با آجركاري و گچ كاري خيلي ساده احداث گرديده است . قسمت داخلي ساختمان در طبقه همكف كلاً فاقد هر گونه تزئينات ميباشد فقط در قسمت مركزي گچبريهاي خيلي ساده در سقف ديده مي شود .

به هر صورت تنها قسمت ارزشمند اين بنا سالن طبقه اول مي باشد و بقيه قسمت ها فاقد هر گونه ارزش معماري و هنري مي باشد . ساختمان كبيري تا چند سال پيش محل سكونت مالك بود ، ولي در حال حاضر بيم خرابي كل بنا در آينده نزديك مي رود .

منبع:

سازمان میراث فرهنگی