موقعيت : مابين خيابن طالقاني و امام

بازار قديمي شهرستان خوي در ضلع شرقي شهر حد فاصل خيابان هاي انقلاب ، طالقاني و كوچه و باغ خانه قرار گرفته است . بازار قديمي خوي مربوط به زمان صفويه به بعد مي باشد ، اما شالوده اصلي بازار خوي به زمان زنديه و قاجار مي رسد . چون پادشاهان صفويه بخاطر نزديكي به مرز عثماني و كنترل ايلات و عشاير مرزنشين توجه زيادي به اين شهر نموده اند و گاهي از آن بعنوان پايتخت تابستاني استفاده مي نموده اند .

در زمان حكومت زنديه و قاجار نيز بخش هاي مختلفي به بازار خوي افزوده شد . در حال حاضر اين بازار از چند راسته بازار سرپوشيده و سراها و چهارسوقها تشكيل شده است . مصالح بكار رفته در ساختمان بازار خوي عموماً از آجر با ملات گچ و خاك منظور شده وتمام كار توام با سادگي و در بعضي قسمت ها با نماي سنگي در چهار سوقها روبرو مي شويم . همچنين در قسمت پي نيز از سنگ استفاده شده است . اين بازار شامل مجموعه آثار مختلفي از جمله سراي ميرهاشم ، سراي خان ، مسجد حاجي بابا ، دروازه سنگي و ... است . اين بازار بعلت حوادث طبيعي مثل زلزله صدمات زيادي ديده است . چنانچه در حال حاضر بازار خوي از زمان زنديه به بعد مخصوصاً بيشتر قسمتهاي آن بدستور عباس ميرزاي قاجار ساخته شده و آثار اهك روي گرمابه محمد بيگ يادآور تزئينات گرمابه وكيل در شيراز مي باشد .

بازار خوی که بازمانده بازار وسیع و بزرگ قدیمی خوی است در ضلع شرقی شهر و به موازات خیابان طالقانی و انقلاب قرار گرفته است . این بازار و همچنین دروازه سنگی ، بقایای به جا مانده دیوار حصار شهرقدیم خوی و خندق پشت آن مجموعه کاملی از سبک شهرسازی دوره اسلامی را نشان می دهد.

شهر و بازار خوی در کتب و متون قدیمی ، از سوی نویسندگان معتبری چون ابن حوقل ( 346 هجری قمری ) مورد اشارات گوناگون قرار گرفته است . از این رو به نظر می رسد ، بازار قدیمی خوی پیش از قرن چهارم ساخته و پایه گذاری شده است . وجود آثاری از دوره صفویه ، زندیه و قاجاریه در پیرامون آن موید مرمت و بازسازی و گسترش بازار در دوره های مذکور می باشد.

منبع:

سازمان میراث فرهنگی